Revelationes (Heavenly Revelations)
Revelationes Caelestes / Liber Caelestis
St Birgitta of Sweden·1344–1373·from the Latin
A full modern English translation of the work — eight books, 496 chapters — translated sentence by sentence from the Latin, with scripture echoes traced and brief notes on the harder turns of phrase. Choose a chapter to begin reading.
496 chapters14,359 sentences163 scripture echoes
1
Liber I
Liber I
- 1.0Prologus
- 1.1Incipit liber celestis reuelacionum Dei primus. Verba Domini nostri Iesu Christi ad suam electam sponsam dilectissimam de certificacione sue excellentissime incarnacionis et de improbacione prophanacionis et fraccionis fidei nostre et baptismi et qualiter ad sui dileccionem inuitat prefatam dilectam sponsam.
- 1.2Verba Domini nostri Iesu Christi ad filiam, in sponsam iam sibi assumptam, de vere fidei articulis et que sunt ornamenta et signa et voluntas, que sponsa respectu sponsi debeat habere.
- 1.3Verba Domini nostri Iesu Christi ad sponsam de informacione dileccionis et honoris sponse ad ipsum sponsum et de odio iniquorum ad Deum et de dileccione ad mundum.
- 1.4Verba Domini nostri Iesu Christi ad sponsam, qualiter non debeat timere de sibi ab eo reuelatis nec cogitare, quod maligni spiritus sint. Et de doctrina cognoscendi bonum vel malignum spiritum.
- 1.5Verba maximi amoris Christi ad sponsam in figura mirabili de castro nobili, per quod Ecclesia militans designatur, et qualiter precibus gloriose Virginis et sanctorum adhuc Dei Ecclesia reedificabitur.
- 1.6Verba Christi ad sponsam, qualiter eius spiritus cum iniquis esse non potest, et de separacione malorum a bonis et de missione bonorum, spiritualibus armis armatorum, in bellum, idest contra mundum.
- 1.7Verba Virginis gloriose ad filiam de modo induendi et qualia debent esse vestimenta et ornamenta, quibus debet esse ornata filia et induta.
- 1.8Verba celi regine ad filiam dilectam, informancia, qualiter Filium una cum matre debeat diligere et laudare.
- 1.9Verba regine celi ad dilectam de amore dulcissimo, quem Filius habuit ad matrem virginem, et qualiter ex coniugio castissimo Christi mater fuerit concepta et in utero sanctificata, et qualiter assumpta fuerit in corpore et anima in celum, et de eius nominis virtutibus et de angelis bono et malo, hominibus deputatis.
- 1.10Verba virginis Marie ad filiam, utilem doctrinam, qualiter viuere debeat, ponencia et multa mirabilia Christi passionis declarancia.
- 1.11Verba Christi ad sponsam, qualiter se tradidit spontanee suis inimicis crucifixoribus, et de modo viuendi in continencia omnium membrorum ab illicitis motibus exemplo sue dulcissime passionis.
- 1.12Qualiter angelus rogat pro sponsa et qualiter Christus querit ab angelo, quid est, quod querit pro sponsa, et quid expedit sponse.
- 1.13Qualiter inimicus Dei habet tres demones in se et de iudicio contra ipsum a Christo illato.
- 1.14Verba Christi ad sponsam de modo et respectu, quos debeat in oracione tenere, et de tribus generibus hominum in hoc mundo Deo seruiencium.
- 1.15Verba Christi ad sponsam, condiciones magni regis Christo appropriancia, et de duobus gazophilaciis, per que amor Dei et amor mundi designantur, et de doctrina proficiendi in hac vita.
- 1.16Qualiter videbatur sponse, quod quidam sanctorum loquebatur ad Deum de quadam muliere, a demone terribiliter conculcata, que postea precibus Virginis gloriose fuit liberata.
- 1.17Verba Christi ad sponsam, qualiter peccator assimilatur tribus, scilicet aquile, aucupi et pugili.
- 1.18Verba Christi ad sponsam, qualiter in domo Dei debet esse humilitas et qualiter per talem domum religio designatur, et eciam quod edificia et elemosine etcetera debent fieri de bene acquisitis et de modo restituendi.
- 1.19Verba creatoris ad sponsam de magnificencia suarum potencie, sapiencie et virtutis, et qualiter contra eum magis peccant, qui nunc dicuntur sapientes.
- 1.20Collocucio grata virginis Matris et Filii adinuicem et virginis Matris et Filii ad sponsam, et qualiter sponsa se debet preparare ad nupcias.
- 1.21Verba sponsi ad sponsam in figura optima de quodam mago, per quem diabolus mirabiliter designatur et exponitur.
- 1.22Interrogacio dulcissima Matris ad sponsam et responsio humilis sponse ad Matrem, et replicacio utilis Matris ad sponsam et de profectu bonorum inter malos.
- 1.23Verba Christi ad sponsam de homine ficto, qui inimicus Dei est nuncupatus, et quam maxime de ypocrita, et eius ad plenum proprietates ponencia.
- 1.24Verba Dei Patris coram celi exercitu et responsio Filii et Matris ad Patrem ad graciam pro filia impetrandam.
- 1.25Verba creatoris ad sponsam, qualiter eius iusticia malos tripliciter sustinet et eius misericordia malis tripliciter parcit.
- 1.26Verba laudis angelici exercitus ad Deum et de filiorum generacione, si parentes primi non peccassent, et qualiter Deus ostendit mirabilia per Moysen ad populum et postea ipse ad nos in eius aduentu etcetera, et de corrupcione huius temporis corporalis matrimonii et de condicionibus coniugii spiritualis.
- 1.27Verba Matris ad sponsam, qualiter in chorea sunt tria et quomodo per choream mundus iste designatur, et de tribulacione Matris in Christi morte.
- 1.28Verba Domini ad sponsam, indicancia, qualiter quidam ante eius tribunal venerat iudicandus, et de terribili et horribili sentencia illata a Deo et ab omnibus sanctis contra eum.
- 1.29Verba Virginis ad filiam de duabus dominabus, quarum una nominabatur Superbia et altera Humilitas, per quam Virgo dulcissima designatur, et de occursu Virginis ad suos dilectos mortis sue tempore.
- 1.30Verba Domini maxime caritatis ad sponsam de multiplicacione falsorum Christianorum ad Christi crucifixionem et quomodo, si possibile esset, adhuc est paratus ad iterum mortem pro peccatoribus suscipiendam.
- 1.31Qualiter sponsa videbat dulcissimam virginem Mariam corona et aliis ornamentis inestimabiliter decoratam et quomodo sponse sanctus Iohannes Baptista, quid per coronam etcetera designetur, declarat.
- 1.32Qualiter sponsa, ammonicione Dei preuenta, elegit sibi paupertatem et renuit diuicias et carnalitatem et de veritate in sibi reuelatis et de tribus notabilibus, a Christo sibi ostensis.
- 1.33Verba ammonicionis Domini ad sponsam de vera et falsa sapiencia et qualiter boni angeli bonis sapientibus et diaboli malis sapientibus assistunt.
- 1.34Doctrina Christi ad sponsam de modo viuendi et qualiter diabolus Christo fatetur sponsam ipsum Christum super omnia diligere et de questione facta per diabolum Christo, cur tantum ipsam diligeret, et de caritate per diabolum patefacta, quam Christus habet ad sponsam.
- 1.35Verba Virginis ad sponsam, proprium dolorem in Christi passione explicancia, et qualiter per Adam et Euam mundus fuerit venditus et per Christum et eius matrem virginem fuerit redemptus.
- 1.36Responsio Domini angelo, oranti pro sponsa, quod sponse corporis et anime tribulacio concedatur et quod magis perfectis maiores tribulaciones tribuantur.
- 1.37Verba Matris ad sponsam, excellenciam sui filii ponencia, et qualiter Christus acrius nunc ab inimicis, malis Christianis, crucifigitur quam a Iudeis fuerit crucifixus et per consequens, quod tales acrius et amarius punientur.
- 1.38Collocucio grata Dei Patris et Filii adinuicem et qualiter Pater tradidit Filio nouam sponsam et Filius eam in suam gratanter recepit et quomodo sponsus informat sponsam de paciencia et simplicitate per exemplum.
- 1.39Qualiter in Christo tempore sue mortis fides, spes et caritas fuerint perfectibiliter et in nobis miseris sunt defectibiliter.
- 1.40Verba qualiter creator proponit sponse tres benignas questiones: primam de mariti seruitute et dominio uxoris, secundam de viri labore et de uxoris consumacione, terciam de contemptu domini et de serui honore.
- 1.41Verba creatoris, presentibus celesti exercitu et sponsa, qualiter idem creator conqueritur de quinque viris, scilicet de papa cum suo clero et de malis laicis et de Iudeis et de paganis et de auxilio misso amicis suis, per quos omnes homines intelliguntur, et de crudelissima sentencia contra inimicos illata.
- 1.42Verba exhortacionis Virginis ad sponsam, qualiter suum filium debeat diligere super omnia et qualiter in Virgine gloriosa omnes virtutes et gracie includuntur.
- 1.43Verba Filii ad sponsam, qualiter ex modico bono homo ascendit ad perfectum bonum et ex modico malo descendit ad summum supplicium.
- 1.44Verba creatoris ad sponsam, qualiter nunc despicitur et vituperatur ab hominibus, non attendentes, quid fecerit ex caritate monendo in prophetis et eciam ipse paciendo pro ipsis, nec curantes de eius ira, quam contra obstinatos exercuit crudeliter corrigendo.
- 1.45Responsio Matris et angelorum, prophetarum, apostolorum et demoniorum ad Deum, presente sponsa, testificando eius magnificenciam in creacione et incarnacione et redempcione etcetera, et qualiter nunc homines omnibus istis contradicunt, et de seuero eorum iudicio.
- 1.46Verba laudis Matris et Filii adinuicem, presente sponsa, et qualiter nunc Christus ab hominibus inhonestus, turpissimus et vilissimus reputatur et dicitur, et de eterna talium dampnacione.
- 1.47Verba Domini ad sponsam de legis noue adieccione et qualiter nunc ipsa lex reprobatur et contempnitur a mundo et quomodo mali sacerdotes non sunt Dei sacerdotes sed Dei proditores et de malediccione talium et dampnacione.
- 1.48Qualiter, celi exercitu et sponsa presentibus, deitas loquitur humanitati contra Christianos, sicut Deus Moysi contra populum, et qualiter maledicti sacerdotes diligunt mundum et despiciunt Christum et de eorum malediccione et dampnacione.
- 1.49Verba Christi ad sponsam, qualiter ipse Christus similatur Moysi in figura, educenti populum de Egypto, et qualiter maledicti sacerdotes, quos loco prophetarum in maiores amicos elegit, nunc clamant: "Discede a nobis!"
- 1.50Verba Matris et Filii benediccionis et laudis adinuicem et de gracia a Filio Matri concessa pro in purgatorio existentibus et in isto mundo manentibus.
- 1.51Verba benediccionis Matris ad Filium, audiente sponsa, et qualiter Filius gloriosus figurat pulcherrime suam dulcissimam matrem per florem, natum in valle etcetera.
- 1.52Verba Matris benediccionis et rogacionis ad Filium, ut verba sua dilatentur per mundum et radicentur in cordibus amicorum suorum, et qualiter ipsa Virgo per florem, in orto natum, mirabiliter designatur. Et de verbis Christi, per sponsam transmissis ad papam et ad alios prelatos Ecclesie.
- 1.53Verba Matris et Filii benediccionis et laudis adinuicem et qualiter Virgo figuratur per archam, ubi erant virga, manna et tabule legis, in qua figura multa mirabilia continentur.
- 1.54Verba angeli ad sponsam de spiritu cogitacionum suarum, an bonus vel malus sit, et qualiter duo sunt spiritus, scilicet unus increatus et alius creatus, et de eorum qualitatibus.
- 1.55Qualiter Christus similatur potenti domino, edificanti magnam ciuitatem et optimum palacium, per que mundus et Ecclesia designantur, et qualiter iudices et defensores et laboratores in Ecclesia Dei conuersi sunt in arcum prauum.
- 1.56Verba qualiter Deus capitulum superius immediate dictum declarat et de sentencia contra tales illata et qualiter Deus ad tempus propter bonos sustinet malos.
- 1.57Verba Domini ad sponsam, qualiter ipse sit in Christianorum animabus cibus abhominabilis et despectus et per contrarium mundus in eis sit delectabilis et dilectus, et de iudicio terribili contra tales illato.
- 1.58Verba Matris ad sponsam et Matris et Filii dulciter adinuicem et qualiter iniquis Christus est amarus, amarior et amarissimus et bonis dulcis, dulcior et dulcissimus.
- 1.590 Verba Christi presente sponsa, scilicet qualiter Christus per rusticum, boni sacerdotes per bonum pastorem, mali sacerdotes per malum pastorem et boni Christiani per uxorem designentur et figurentur. In qua figura multa utilia continentur.
- 1.60Verba Filii ad sponsam de tribus generibus Christianorum, figuratis per Iudeos in Egypto existentes, et qualiter ista ad sponsam reuelata sunt transferenda et testificanda et predicanda per Dei amicos personis ignorantibus.
2
Liber II (Ad sponsam contra diabolum)
Liber II
- 2.1Informacio Filii ad sponsam contra diabolum et responsio Filii ad sponsam, qualiter non subtrahit malos, antequam veniunt in peccatum, et qualiter baptizatis morientibus infra annos discrecionis datur regnum celorum.
- 2.2Filii querimonia de quadam anima dampnanda presente sponsa et responsio Christi ad diabolum, cur permisit istam animam et permittit malos suum verum corpus contingere et sumere vel recipere.
- 2.3Verba matris Dei admiracionis ad sponsam et qualiter in hoc mundo sunt quinque domus, quarum habitatores sunt quinque status hominum, scilicet infideles Christiani, Iudei indurati, pagani per se, Iudei simul et pagani, et amici Dei, et nota in isto capitulo multa utilia.
- 2.4Verba matris Dei ad Filium pro sponsa et qualiter Christus per Salomonem figuratur et de crudeli sentencia contra falsos Christianos.
- 2.5Verba Dei presente sponsa de sui magnificencia et in figura mirabili, qualiter Christus per Dauid et Iudei et mali Christiani et pagani per tres filios Dauid designantur et qualiter Ecclesia subsistit in septem sacramentis.
- 2.6Verba Filii, presente sponsa, de quodam rege existente in campo cum amicis ad dexteram et inimicis ad sinistram et qualiter per talem regem Christus, habens Christianos ad dexteram et paganos ad sinistram, designatur et qualiter reiectis Christianis suos mittit predicatores ad paganos.
- 2.7Verba Iesu Christi ad sponsam, qualiter eius deitas corone comparatur et quomodo status clericorum et laicorum per Petrum et Paulum designatur, et de modis contra inimicos tenendis et de condicionibus penes milites seculares habendis.
- 2.8Verba Christi ad sponsam de cuiusdam militis retrocessione a vera milicia, idest ab humilitate, obediencia, paciencia, fide etcetera ad falsam, idest ad superbiam et per contrarium, et de sue dampnacionis experiencia et de dampnacionis incursu propter malam voluntatem sicut propter opus.
- 2.9Verba Christi ad sponsam, capituli immediate precedentis declaracionem inferencia, et de occursu diaboli ad supradictum militem et de eius horribili condempnacione per iusticiam.
- 2.10Christi loquela ad sponsam sicut ad Moysen de rubo, qualiter per Pharaonem diabolus et per populum Israel moderni milites et per rubum corpus Virginis designantur et qualiter milites et moderni episcopi modernis temporibus parant mansiones diabolo.
- 2.11Verba melliflua Christi ad sponsam de gloria et honore boni et veri militis et de occursu angelorum ad ipsum mirifico et qualiter ipsum gloriosa trinitas piissime ad indicibilem requiem pro paruo labore recipit et assumit.
- 2.12Verba Christi ad sponsam de sue iusticie immutabilitate et eternitate et qualiter assumpta humanitate talis iusticia in caritate per ipsum fuerit illuminata et quomodo pie suam misericordiam exercet in dampnatis et dulciter ad misericordiam monet milites prelibatos.
- 2.13Verba potencie Christi ad sponsam contra huius temporis milites et de forma tenenda in militibus procreandis et quomodo Deus talibus robur et auxilium in agendis prestat et administrat.
- 2.14Qualiter Christus per fabrum et Dei verba per aurum designantur et quomodo talia verba caritatem diuinam, conscienciam rectam, sensus ordinatos habentibus sunt proponenda et quomodo Dei predicatores debent esse solliciti et non desidiosi ad aurum vendendum, idest ad verba Dei proponendum.
- 2.15Verba Christi ad sponsam de via paradisi, in sui aduentu aperta, et de ardenti eius caritate nobis ostensa multas passiones a sui natiuitate usque ad mortem pro nobis sustinendo et qualiter nunc via inferni est lata et via paradisi stricta.
- 2.16Verba Christi ad sponsam, quare ei magis loquitur quam aliis, ipsa melioribus, et de tribus a Christo sponse preceptis et de tribus prohibitis et de tribus permissis et de tribus consultis optimum documentum.
- 2.17Verba Christi ad sponsam, qualiter deitas virtus veraciter est nuncupanda, et de multiplici supplantacione hominis per diabolum instigata et de multiplici remedio in hominis adiutorium per Christum addito et suppleto.
- 2.18De tribus mirabilibus, que Christus fecit cum sponsa, et quomodo visio angelorum propter pulchritudinem et visio demonum propter turpitudinem est intolerabilis in sua essencia et quare dignatus est Christus talem viduam hospitari.
- 2.19Verba Christi ad sponsam, qualiter Deus loquitur amicis suis per suos predicatores et per tribulaciones, et quomodo Christus per apum possessorem et Ecclesia per alueolum et Christiani per apes designantur, et qualiter mali Christiani inter bonos permittuntur viuere.
- 2.20Verba querimonie Dei de tribus, que nunc per mundum transeunt, et qualiter Deus elegit tres status ab inicio, scilicet clericorum, defensorum et laboratorum, et de pena hominibus ingratis parata et de gloria gratis illata et concessa hominibus.
- 2.21Verba Virginis gloriose ad filiam de modo Christum de cruce deponendi et de suis amaritudine et dulcedine in Filii passione et qualiter anima per virginem et amor Dei et mundi per duos iuuenes designantur et de condicionibus, quas anima debet habere tamquam virgo.
- 2.22Verba doctrine Virginis gloriose ad filiam de spirituali et temporali sapiencia et, quam ipsarum quis debeat imitari et qualiter spiritualis sapiencia post paucos labores ducit hominem ad perpetuam consolacionem, temporalis vero ad eternam dampnacionem.
- 2.23Verba Virginis gloriose sue humilitatis declaracionis ad filiam et qualiter humilitas per mantellum designatur et de condicionibus vere humilitatis et de eius fructu mirabili.
- 2.24Verba exhortacionis Virginis ad filiam, querimoniam innuencia de paucitate suorum amicorum, et qualiter Christus loquitur ad sponsam inquiens, quod per flores intelliguntur eius sacra verba et in quibus talia verba habeant fructificare.
- 2.25Verba ammonicionis Christi ad sponsam de promissione in tribus domibus fienda et quomodo bona voluntas per panem, premeditacio diuina per potum, sapiencia diuina per edulium designantur et qualiter sapiencia diuina non in litteratura est sed in corde et vita bona.
- 2.26Verba ammonicionis vite Virginis ad filiam et Christi ad sponsam de vestimentis habendis in secunda domo et qualiter per talia vestimenta pax Dei et proximi et opera misericordie et abstinencia pura designantur, et omnium istorum declaracio optima.
- 2.27Verba Christi ad sponsam de instrumentis in tercia domo reponendis et qualiter per talia instrumenta bone cogitaciones, sensus disciplinati et vera confessio designantur, et omnium istorum optima declaracio et de clausura istarum domorum in generali.
- 2.28Verba Christi ad sponsam de sui immutabilitate necnon et de suorum verborum perfeccione, quamuis statim opera non sequuntur, et quomodo voluntas nostra committenda est in omnibus diuine voluntati.
- 2.29Verba monicionis Iohannis Baptiste ad sponsam in figura, in qua Deus per auem picam, anima per pullos, corpus per nidum, mundi delectaciones per animalia ferocia, superbia per aues rapaces, mundi leticia per laqueum designantur.
- 2.30Deprecacio matris Dei ad Filium pro sponsa et pro alio sancto et de acceptacione deprecacionis matris a Christo et de certitudine vere vel false sanctitatis hominis in hac vita.
3
Liber III (Monitio et informatio ad episcopum)
Liber III
- 3.1Monitio et informatio ad episcopum de modo tenendo in victu et vestitu et oratione, et qualiter se habere debeat in omnibus ante mensam in mensa et post mensam et hoc idem de dormitione, et qualiter in omnibus exerceat officium episcopale.
- 3.2Verba Virginis ad filiam de remedio oportuno ad difficultatem episcopo occurrentem in via arta, et quomodo patientia per vestes et decem precepta per decem digitos et desiderium eternorum et fastidium mundanorum per duos pedes designantur, et de tribus inimicis in via contra episcopum existentibus.
- 3.3Declaratio plenaria Virginis ad episcopum, qualiter ut Deus honoretur per ipsum exerceat episcopale officium, et de duplici fructu veram dignitatem obsequente et de duplici confusione falsam dignitatem consequente et de occursu Ihesu Christi et omnium sanctorum ad verum et rectum episcopum.
- 3.4Verba matris ad filiam de concupiscentia malorum episcoporum, et quomodo propter bonam voluntatem multi dignitatem obtinent spiritualem, quam inordinati episcopi contemnunt, qui ad eam corporaliter sunt vocati, per latum exemplum inducit.
- 3.5Verba Ambrosij ad sponsam de prece bonorum pro populo, et quomodo per gubernatores domini seculares et ecclesie et per procellas superbia, et cetera, et per portum introitus veritatis designantur et de vocatione sponse in spiritum.
- 3.6Verba eiusdem Ambrosij ad sponsam quandam similitudinem viri et uxoris et ancille disponentia, et qualiter per adulterum episcopus malus et per uxorem ecclesia et per ancillam mundi amor designantur, et de crudelissima sententia contra adherentes magis mundo quam ecclesie.
- 3.7Verba Virginis ad sponsam, qualiter episcopus diligens mundum flabello pleno vento et testudini iacenti in putredine comparatur,et quomodo talis Ambrosio episcopo oppositus iudicatur.
- 3.8Verba Virginis ad sponsam de suiipsius perfectione et excellentia et de inordinato magistrorum modernorum appetitu et de eorum falsa responsione ad Virginis gloriose questionem sibi per ipsam factam.
- 3.9Verba Virginis ad sponsam, qualiter videntes et audientes et cetera fugiunt pericula virtute solis et cetera, et aduenientia et occurrentia cecis et surdis et cetera.
- 3.10Loquitur Virgo ad filiam securitatem de verbis sibi dictis inducens et de periculo et approximatione ruine ecclesie, et qualiter ut in pluribus attendunt nunc ecclesie prouisores, proch dolor, ad vitam meretricalem et pecunie cupiditatem et bonorum ecclesie pro superbia prodigalitatem et de ira Dei contra tales excitanda.
- 3.11Verba fidei sponse ad Christum, et qualiter Iohannes baptista inducit sponse certitudinem Christi sibi alloquentis et de boni diuitis felicitate, et qualiter indiscretus episcopus propter sui fatuitatem et pessimam vitam assimilatur symie.
- 3.12Loquitur sponsa Christo preces effundendo pro supradicto episcopo et de responsionibus Christi et Virginis et sancte Agnetis sponse factis.
- 3.13Verba matris ad filiam, qualiter verba et opera Christi per thesaurum et deitas per castrum et peccata per seras et virtutes per 'muros et pulcritudo mundi et delectatio amicorum per duas fossas mirabiliter designantur et exponuntur, et qualiter se debeat habere episcopus circa curam animarum.
- 3.14Verba matris ad filiam sub figura mirabili de quodam episcopo, qualiter scilicet episcopus per papilionem vermem et humilitas et superbia episcopi per duas alas et tres species mala episcopi palliantes, per tres vermis colores, episcopi opera per spissitudinem coloris duplex voluntas per duo cornua papilionis et cupiditas per os, modica caritas per paruum corpus designantur et exponuntur.
- 3.15Verba matris ad filiam sub figura de alio episcopo, et qualiter talis episcopus per brucum vermem, verbosa eloquentia per euolatum, due considerationes per duas alas, verba placentia mundi per morsum designantur, et de Virginis admiratione de vita istorum duorum episcoporum et de predicatoribus.
- 3.16Verba filij ad sponsam, quod Deo non placet animarum damnatio, et de mirabilibus questionibus episcopi iunioris ad senem et de responsionibus senis ad iuniorem.
- 3.17Verba Virginis ad filiam vitam et ordinem sancti Dominici commendantia, et qualiter tempore mortis sue conuersus est ad Virginem, et qualiter modernis temporibus pauci de suis fratribus sequuntur signum passionis Christi per Dominicum eis datum et multi vadunt post signum incisionis per dyabolum eis oblatum.
- 3.18Verba matris ad filiam, quod citius fratres nunc audirent et audiunt vocem diaboli quam sui patris Dominici, et quomodo nunc pauci imitantur eius vestigia, et qualiter episcopatus desiderantes propter mundi honorem et sui quietem et libertatem non sunt in regula sancti Dominici, et de terribili sententia contra tales et de experientia damnationis pro tali episcopatu.
- 3.19Responsio sponse ad Christum, qualiter diuersis cogitationibus et inutilibus afficitur, et quomodo eas remouere non possit, et responsio Christi ad sponsam, quare istud permittitur a Deo, et de magna utilitate cogitationum cum detestatione et timore cum discretione ad coronam habita, et quod peccatum veniale non debet contemni, ne inducat in mortale.
- 3.20Verba matris ad filiam, quomodo per talentum dona spiritussancti designantur, et qualiter sanctus Benedictus sibi donum spiritussancti datum multiplicauit et per que spiritussanctus vel spiritus diabolicus hominis animam ingreditur.
- 3.21Verba matris ad filiam sancti Benedicti vite magnificentiam et perfectionem per exemplum ostendentia, et quomodo anima fructificans mundo per lignum infructiferum, et superbia mentis per silicem, et anima frigida per cristallum designatur, et de tribus scintillis valde notandis ab hijs tribus, scilicet cristallo, silice et ligno ortis.
- 3.22Verba matris ad filiam de monacho habente cor meretricum in pectore, et quomodo per propriam voluntatem et concupiscentiam et subterfugionem ab angelica vita a Deo apostatauit.
- 3.23Responsio Dei patris ad precem sponse pro peccatoribus, et quomodo tres sunt qui testimonium dant in terra, sicut tres in celo, et qualiter tota trinitas perhibet sponse testimonium, qualiter sponsa sua sit per fidem et omnes, qui fidem rectam sancte ecclesie imitantur.
- 3.24Responsio Ihesu Christi ad sponse preces pro infidelibus, scilicet quod Deus ex malicia malorum hominum honoratur, licet non ex virtute eorum et voluntate, quod sibi probat per exemplum, in quo ecclesia vel anima per Virginem, et nouem ordines angelorum per nouem fratres Virginis, Christus per regem, tres status hominum per tres filios regis designantur.
- 3.25Verba querimonie matris ad filiam, qualiter agnus innocentissimus Christus Ihesus negligitur modernis temporibus a creatura sua.
- 3.26Verba Christi ad sponsam ineffabilis trinitatis misterium declarantia, et quomodo dyabolici peccatores per contritionem et voluntatem emendandi obtinent Dei misericordiam, et de responsione Christi, qualiter miseretur omnibus, scilicet tam Iudeis et cetera, et de duplici iudicio, damnandorum scilicet et saluandorum.
- 3.27Deprecatio sponse ad dominam pro Roma et de multitudine innumerabili sanctorum martirum Rome quiescentium, et de tribus gradibus perfectionis Christianorum et de quadam visione ipsius sponse, et qualiter Christus ei apparens predictam visionem sibi exposuit et declarauit.
- 3.28Informatio Virginis ad sponsam de modo sciendi diligere et quatuor ciuitatibus, in quibus quatuor caritates inueniuntur, et que istarum debeat proprie caritas nuncupari perfecta.
- 3.29Laus sponse ad Virginem continens templi Salomonis similitudinem et deitatis unitatis cum humanitate veritatem inexplicabilem, et qualiter sacerdotum templa sunt vanitate depicta.
- 3.30Verba sancte Agnetis ad sponsam de dilectione habenda ab ipso sponso ad Virginem sub floris figura, et qualiter Virgo gloriosa loquens declarat immensam et eternam pietatem, diuinam contra nostram impietatem et ingratitudinem, et quomodo amici Dei non debent inquietari in tribulationibus.
- 3.31Verba Christi ad sponsam optimum exemplum de medico et rege ponentia, et qualiter Christus per talem medicum designatur, et quomodo frequenter saluantur damnandi secundum homines et damnantur saluandi secundum homines vel mundum.
- 3.32Verba Virginis ad sponsam sub figura ponentia, qualiter Deus pater ipsam inter ceteros sanctos elegit in matrem et in portum salutis.
- 3.33Verba filij ad sponsam, et quomodo per duorum hominum exemplum ostendit se iudicare secundum interiora et non secundum exteriora.
- 3.34Verba matris ad filiam sub figura in qua anima in anulo, corpus in panno designantur, et qualiter anima per discretionem debet purificari et corpus per abstinentiam debet mundari et non interfici.
4
Liber IV (Verba Iohannis Euangeliste ad sponsam)
Liber IV (partial)
- 4.1Verba Iohannis Euangeliste ad sponsam, qualiter nullum opus est sine remuneracione; et quomodo Biblia precellit omnes scripturas; et de rege predone et proditore et prodigo et cetera; et de consilio ipsi regi a sancto Iohanne dato; et qualiter debeat contempnere diuicias et honores propter Deum.
- 4.2Visio mirabilis et notanda sponse et qualiter Deus ipsam visionem exponit; in qua exposcicione baptizati per animal, gentiles per piscem et Dei amici per tres turbas designantur.
- 4.3Collocucio mirabilis per modum interrogacionis et responsionis inter Deum et sponsam de rege et de iure hereditario regis in regno et suorum successorum; et qualiter quedam a successoribus regni repetenda sunt et quedam non.
- 4.4Verba Dei ad sponsam de duobus spiritibus, scilicet bono et malo; et de mirabili et utili bello in mente cuiusdam domine orto ab inspiracionibus boni spiritus et a temptacionibus maligni spiritus; et quid in istis sit eligendum.
- 4.5Verba beati Petri ad sponsam de desiderio quod habuit ad saluandas gentes; et qualiter informat sponsam ad memoriam obtinendam et de magnis mirabilibus, que adhuc in urbe Romana debent adimpleri vel compleri.
- 4.6Narracio optima beati Pauli ad sponsam, qualiter precibus beati Stephani fuerit a Deo vocatus et de lupo agnus effectus; et qualiter est bonum orare pro omnibus.
- 4.7Visio mirabilis et notanda de quadam anima iudicanda et de Dyaboli accusacionibus et virginis gloriose aduocacionibus et de exposicione ipsius visionis, in qua celum per palacium, Christus per solem, virgo per mulierem, Dyabolus per Ethiopem, angelus per militem designantur; et in qua duo loca penarum irremediabilia et tria remediabilia computantur et multa alia mirabilia et quam maxime de suffragiis.
- 4.8Verba angeli ad sponsam de intencione pene anime a Deo in superiori capitulo iudicate; et de remissione eciam pene ipsius, quia ante eius mortem inimicis pepercit.
- 4.9Verba angeli ad sponsam de iudicio Dei iusticie contra animam supradictam; et de satisfaccione fienda in hac vita pro ipsa existente in purgatorio.
- 4.10Verba querimonie Christi de Romanis ad sponsam; et de crudeli sentencia contra eos a Christo illata, si in peccatis suis moriantur.
- 4.11Verba sancte Agnetis ad virginem gloriosam ipsam laudancia et benedicencia; et qualiter rogat virginem pro filia; et de responsione Domini et virginis dulci et consolatoria ad sponsam; et qualiter iste mundus per ollam designatur.
- 4.12Verba virginis Matris ad filiam de reuolucione Dei amicorum in hoc mundo, nunc in tribulacionibus spiritualibus, nunc in consolacionibus; et quid sit tribulacio spiritualis et consolacio; et qualiter amici Dei debent gaudere et consolari temporaliter.
- 4.13Verba Christi ad sponsam, que lacrime sunt Deo accepte et que non; et de quibus fienda seu eroganda est elemosina pauperibus et pro animabus defunctorum; et de consilio et rogamine Christi ad sponsam.
- 4.14Verba comfortatiua Christi ad sponsam in timore positam, quod non debeat timere de hiis que vidit et audiuit, quia Spiritus sancti sunt; et quomodo Dyabolus per serpentem et leonem, consolacio Spiritus sancti per linguam designantur; et qualiter sit opponendum Dyabolo.
- 4.15Verba Christi ad sponsam, cur boni in hac vita tribulantur et mali prosperantur; et quomodo Deus probat per exemplum, quod quandoque promittit temporalia, in quibus subintelliguntur spiritualia; et quare Deus non predixit singula ad certas horas, cum omnes hore et momenta sint ei nota.
- 4.16Verba virginis ad filiam, quomodo Dyabolus frequenter astute ducit sub deuocionis pelle aliquem vel aliquos inter seruos Dei, ut ipsos perturbet; et quibus indulgencie largiuntur; et quomodo disposicio Ecclesie per anserem et Deus per gallinam designantur; et qui sunt digni Dei pulli vocari.
- 4.17Informacio optima sancte Agnetis ad filiam ad bene et laudabiliter viuendum et ad malam vitam et Deo ingratam precauendum; in qua fortitudo et paciencia per currum, per quatuor vero rotas designantur iste quatuor virtutes: perfecte omnia relinquere propter Deum, humilitas et Deum sapienter diligere carnemque discrete refrenare; et ponuntur quedam alia de religiosis.
- 4.18Verba laudis filie ad virginem gloriosam et responsio grata virginis ad filiam, in qua filie per virginem gracie plurime de se et apostolorum et sanctorum conceduntur et multa alia bona.
- 4.19Verba filie ad Dominam de virtute et laude sue pulchritudinis; et de responsione virginis sui laudem confirmante; et qualiter Filius virginem Matrem comparat aurifabro.
- 4.20Informacio sancte Agnetis ad filiam de non retrocedendo et de non plus debito procedendo et de modo tenendo in abstinenciis incipiendis vel inceptis; et que continencia sit Deo acceptabilis.
- 4.21Verba sponse ad Deum de eius virtute et magnificencia; et responsio virginis ad filiam ipsam comfortans; et qualiter boni serui Dei non debent cessare a predicacione et monicione gencium, siue conuertantur siue non, quod probat per exemplum.
- 4.22Qualiter modernis temporibus hominum malicia precellit Dyaboli astuciam; et quomodo homines nunc prompciores sunt ad peccandum quam Dyabolus ad temptandum; et de sentencia contra tales illata; et qualiter Dei amici in predicando debent laborare viriliter et celeriter; et de sciencie infusione in suos amicos.
- 4.23Verba Iohannis euangeliste ad virginem gloriosam de quodam mero et iniquo ypocrita; et responsio virginis, qualiter talis sit constitutus; et de Dyaboli illusionibus ad ipsum; et quomodo ex septem signis spiritus bonus cognoscitur et ex totidem malus spiritus dinoscitur.
- 4.24Verba virginis ad filiam, qui modus tenendus sit inter seruos Dei contra impacientes et qualiter superbia per dolium designatur.
- 4.25Verba monicionis Matris ad filiam, quod homo non debet curam facere in desideriis carnis sed bene refouere corpus in moderatis necessariis; et qualiter homo stat iuxta corpus suum et non in corpore.
- 4.26Verba ammonicionis virginis ad filiam, scilicet que opera virtuosa merentur vitam eternam et que non; et de maximo obediencie merito.
- 4.27Verba querimonie virginis ad filiam de quodam suo ficto deuoto, comparando ipsum ad armigerum in bello corporali male armatum.
- 4.28Verba virginis ad filiam de tribus modis tribulacionum, qui per tres modos panum designantur.
- 4.29Verba Matris ad filiam, qualiter sunt quidam demones ad homines precipitandum, quidam ad retardandum, quidam in abstinenciis ad temptandum; et de modo tenendo contra istos demones.
- 4.30Verba Matris ad filiam quod preciosiora et pulchriora mundi seruis Dei non nocent, quamuis talibus utantur, dumtaxat quod ad honorem Dei utantur, et hoc per exemplum Pauli.
- 4.31Verba Matris ad filiam per exemplum probancia, quod predicatores et amici Dei non minus coronantur in conspectu Dei, si gentes non conuertantur ad eorum predicacionem recta intencione factam, quam si conuertantur.
- 4.32Verba Matris ad filiam de infinita sua misericordia circa peccatores et eciam circa ipsam laudantes et honorantes.
- 4.33Verba sponse notanda de urbe Romana sub forma questionis, proponencia consolacionem et deuocionem et ordinacionem antiquitus omnium Romanorum, scilicet tam clericorum quam laicorum et cetera, quare nunc prochdolor omnia ista conuersa sunt in desolacionem et inordinacionem et abhominacionem, sicut patet in omnibus supradictis, quam infelix sit corporaliter et spiritualiter.
- 4.34Visio sponse de penis diuersis, que preparabantur cuidam anime adhuc in corpore existenti; et qualiter omnia illa genera penarum, si conuersa esset anima ante mortem, conuerti deberent in maximum honorem et gloriam.
- 4.35Verba sponse ad Ihesum Christum de desiderio saluacionis animarum; et de responsione sibi in Spiritu sancto facta, quod excessus et superfluitas hominum in potu et in cibo et cetera resistunt visitacionibus Spiritus sancti sibi missis.
- 4.36Verba Dei ad sponsam, qualiter religiosi antiquitus in monasteria timore et diuina caritate ingrediebantur; et nunc quod inimici Dei, id est falsi religiosi, exeunt in mundum pro superbia et iniqua cupiditate et cetera; et sic de militibus in sua milicia.
- 4.37Verba Christi ad sponsam inquirencia ab ea, qualiter mundus stat; et de sponse responsione, scilicet quod stat sicut saccus expansus, ad quem omnes indiscrete concurrunt; et de crudelissima Christi sentencia et iusta contra tales.
- 4.38Verba Ihesu Christi ad sponsam de fide non habenda in sompniis, ymo precauenda quantumcumque leta vel tristia; et quomodo Dyabolus in talibus falsitatem admiscet veritati, propter que insurgunt in mundo multi errores; et quod prophete ideo non errauerunt, quia super omnia veraciter Deum dilexerunt.
- 4.39Verba Matris ad Filium de sponsa; et de responsione Christi ad Matrem. Iterum verba Matris, quid designatur per leonem et per agnum; et qualiter Deus permittit propter ingratitudinem et impacienciam hominum euenire que eis aliter non euenirent.
- 4.40Verba Christi ad sponsam declarancia, que sit christiana mors et quomodo homo bene moritur vel male et quomodo amici Dei non debent tribulari, si videant seruos Dei corporaliter mori crudeliter.
- 4.41Verba Matris ad filiam, quod sacerdotes rite habentes absolucionis officium, quantumcumque peccatores sint, possunt absoluere a peccatis; et sic de sacramento Eucharistie.
- 4.42Verba Matris ad filiam, qualiter mores boni et opera iusticie per postes in amicis Dei designantur; et quomodo serui Dei debent carere a detraccione.
- 4.43Verba Matris Dei ad filiam, qualiter mali pastores assimilantur vermi corrodenti arboris radices.
- 4.44Verba Christi ad sponsam, qualiter corpus per nauem et mundus per mare designantur; et qualiter voluntas est libera ad animas perducendum in celum vel in infernum; et qualiter terrena pulchritudo vitro comparatur.
- 4.45Verba querimonie sponse coram diuina maiestate ex eo, quod quatuor sorores filie regis Ihesu Christi, scilicet Humilitas, Abstinencia, Contentacio et Caritas nunc prochdolor adnichilantur, et sorores filie regis Dyaboli, scilicet Superbia, Delectacio, Superfluitas et Symonia vocantur domine.
- 4.46Verba monicionis sponse ad quendam dominum de restitucione facienda de iniuste acquisitis; et de voce angeli sentenciam contra ipsum proferentis crudelem.
- 4.47Verba Filii ad sponsam, quomodo a Dyaboli temptacionibus debeamus precauere; et qualiter Dyabolus per hostem, Deus per gallinam, eius potencia et sapiencia per alas, eius misericordia per pennas et homines per pullos designantur.
- 4.48Verba Filii ad sponsam de quodam rege, qualiter debeat augere Dei honorem et caritatem ad animas; et de sentencia contra eum, si non fecerit.
- 4.49Visio sponse sub figura Ecclesie; et de eius exposicione, in qua continentur modus et status, quos Papa debet tenere respectu sui et respectu cardinalium et aliorum prelatorum sancte matris Ecclesie, et quam maxime in statu humilitatis.
- 4.50Visio incomprehensibilis sponse de iudicio multarum personarum adhuc viuencium, in qua audiuit: "Si homines emendauerint peccata, et ego iudicium mitigabo."
- 4.51Visio ammirabilis et terribilis sponse de quadam anima ante iudicem presentata et de opposicionibus Dei et libri iudicii contra animam et de responsionibus anime contra se ipsam et de diuersis penis stupendis sibi ad purgacionem latis.
- 4.52Visio terribilis sponse de quodam homine et de quadam muliere et de exposicione mirabili visionis sponse spiritualiter ab angelo facta, in qua multa mirabilia continentur.
- 4.53Verba Virginis ad sponsam, qualiter parata est ad defendendum omnem viduam et omnem virginem et omnem coniugatam, quas videt in iusto proposito stantes et suum filium super omnia diligentes.
- 4.54Verba Matris ad sponsam de felici natiuitate spirituali cuiusdam in peccatis pessimis nutriti, quam natiuitatem precibus et lacrimis Dei seruorum obtinuit.
- 4.55Verba Matris ad filiam, qualiter precibus Dei seruorum vult diligere quendam puerum et ipsum armis spiritualibus armare.
- 4.56Verba Matris ad filiam de quodam, quod non debet contristari propter correpcionem.
- 4.57Verba Matris ad filiam, qualiter Roma debet mundari a zizania primo ferro acuto, secundo igne, tercio iugo boum.
- 4.58Verba Christi ad sponsam sub figura, in exposicione cuius Christus per dominum peregrinantem, corpus suum per thesaurum, Ecclesia per domum, sacerdotes per custodes designantur. Quos sacerdotes tanquam verus dominus septemplici honore honorauit; et qualiter Deus conqueritur, quod ipsi iniqui sacerdotes septemplici vituperio ipsum vituperant; et qualiter septem vestes, scilicet septem virtutes, quas deberent habere, vertunt in septem vicia.
- 4.59Verba Christi ad sponsam, qualiter sacerdos tenetur habere tria: primo corpus Christi consecrare, secundo mundiciam carnis et spiritus habere, tercio parrochie sue prouidere; eciam quod tenetur habere Librum et Oleum; et quomodo sacerdos angelus Domini est, ymmo quod eius officium est maius quam angeli.
- 4.60Verba sponse ad Deum de grato modo effundendi preces coram Deo.
- 4.61Qualiter Dyabolus apparuit sponse in eleuacione corporis Christi loquens et per raciones probans ei, quod illud, quod eleuabatur, non esset corpus Christi. Cui angelus Domini statim apparuit confortans eam et dicens: "Noli credere" et cetera; et qualiter Christus apparens cogit Dyabolum, ut diceret veritatem coram filia et cetera; et qualiter corpus Christi sumitur sic a malis sicut a bonis et de remedio oportuno in temptacionibus de corpore Christi.
- 4.62Verba increpacionis Domini ad quendam sacerdotem, qui in paciencia mortuus est, presente sponsa; et qualiter cum septem plagis spiritualibus et septem corporalibus Christus veniet ad iniquos sacerdotes; et qualiter illa anima propter pacienciam et cetera obtinuit gloriam.
- 4.63Qualiter Dyabolus apparuit sponse volens ipsam per raciones apparentes decipere in sacramento corporis Christi; et qualiter Christus in adiutorium affuit sponse Dyabolum cogendo ad veritatem coram sponsa dicendam; et de confirmacione et informacione utilissima Christi ad sponsam de suo glorioso corpore in sacramento.
- 4.64Verba Matris ad filiam, qualiter filius suus assimilatur pauperi rustico et cetera; et qualiter tribulaciones et persecuciones bonis ac malis illate sunt bonis ad purgacionem et coronam in paciencia tamen.
- 4.65Verba ammonicionis Matris ad filiam et per exemplum probancia, qualiter amici Dei nec attediari nec cessare debent a labore predicacionis; et de magna talium remuneracione.
- 4.66Verba Matris ad filiam, qualiter bona temporalia discrete possessa non nocent, nisi affectus possidendi fuerit inordinatus.
- 4.67Verba Christi ad sponsam sui ipsius magnificenciam ostendencia; et qualiter omnia secundum eius ordinacionem perseuerant preterquam misera anima peccatoris; et de omnibus inducuntur in exemplum; et qualiter voluntas in agendis est custodienda.
- 4.68Verba Matris ad filiam de vulpe et qualiter Dyabolus vulpi assimilatur; et eciam qualiter Dyabolus subdolus tanquam vulpis vario et multiplici modo temptacionum decipit homines et conatur decipere quam maxime quos videt in bonis proficere.
- 4.69Verba Christi ad sponsam, qualiter boni mores et bona opera clericorum per claras aquas et mali mores et mala opera per turpes et brutas aquas designantur.
- 4.70Verba Matris ad filiam passionem sui Filii benedicti per ordinem narrancia; et de forma et pulchritudine eiusdem Filii.
- 4.71Questiones grate a Christo sponse proposite et responsiones humiles sponse ad Christum facte; et qualiter Christus subiunxit pro eleccione filie sponse tres laudabiles status, scilicet statum virginitatis, coniugalis et vidualis.
- 4.72Verba Christi ad sponsam de sororibus et Lazaro resuscitato; et qualiter sponsa et eius filia, ut credo, per sorores et anima per fratrem Lazarum et inuidi per Iudeos designantur; et quomodo Deus cum istis fecit maiorem misericordiam quam cum sororibus Lazari; et qualiter scientes multa loqui et pauca facere indignantur contra bene operantes.
- 4.73Verba Virginis ad sponsam, qualiter non deberet turbari de milite denunciato et ostenso quasi mortuo.
- 4.74Verba Christi ad sponsam et Iohannis baptiste ad Christum ipsum laudando et in conspectu sui preces deuotas fundendo pro Christianis et quam maxime pro milite, cuius precibus ipse miles per manus ipsius et Virginis gloriose et Petri et Pauli est armaturis spiritualibus, id est virtutibus, armatus et honoratus; et quid pro omnibus armis corporalibus sigillatim designetur; et de bonis oracionibus.
- 4.75Verba sponse precancia ad Christum et ad Virginem laudes optimas inducendo; et responsio Virginis consolatoria ad filiam probans per exempla exposita, quod Deus iusto iudicio frequenter de mendacio Dyaboli permittit, ut virtus Dei sit manifestior; et quomodo tribulaciones inductiua sunt ad spiritualia bona.
- 4.76Verba Virginis ad filiam ostendencia, qui sunt amici Dei; et quomodo pauci inueniuntur modernis temporibus assignando omnem statum tam laycorum quam clericorum; et que est causa, quare Deus diues dilexit paupertatem; et quare elegit pauperes et non diuites; et ad quem finem diuicie fuerunt concesse Ecclesie.
- 4.77Verba sponse ad Christum magnificam misericordiam, quam Christus cum ea fecerat, manifestancia et verba Christi ad sponsam eandem misericordiam dulciter in sponsa confirmancia; et qualiter ipsam elegit in vas implendum vino et per ipsam Dei seruitoribus propinando; et de grata interrogacione et humili sponse ad Christum.
- 4.78Verba sponse diuinitus reuelata, ymmo ab ore dulcissimo Virginis gloriose, clare et absque antipendio sponse directa et promulgata, ipsamque monendo et confortando, quatenus talia verba omnino vicario domini Pape deberet transmittere; in quibus verbis Ecclesie ruina minatur.
- 4.79Prohemium notabile informacionis utilis viuendi facte a Christi sponsa ad quendam clericum sibi deuotum, in quo multa bona continentur.
- 4.80Informacio discreta et utilis ad quendam clericum de modo viuendi tam spiritualiter quam corporaliter a Christi sponsa edita, sibi a Deo inspirata.
- 4.81Responsio, ut credo, Virginis ad sponsam de tribus hominibus, pro quibus sponsa ad Deum intercedebat; et que sunt lacrime meritorie et que non; et qualiter caritas Dei augmentatur ob meditacionem Christi humilitatis; et quomodo timor quamuis non filialis nec inicialis sit bonus.
- 4.82Christus loquens sponse dicit ei, quod anima deuota debet habere sicut sponsa os delectabile, aures mundas, oculos pudicos et cor stabile, exponens omnia dicta membra spiritualiter valde pulchre.
- 4.83Christus loquens sponse dicit ei, quod ipsa debet diligere eum sicut seruus bonus dominum suum, sicut filius bonus patrem et sicut uxor fidelis maritum suum, que nunquam ab eo debet separari; et exponit omnia spiritualiter et utiliter.
- 4.84Christus loquens sponse dicit, quod tres fuerunt supplantati propter mulieres; quorum unus assimilatur asino coronato, alius habuit cor leporinum et tercius assimilatur basilisco; et ideo mulier debet esse subdita viro suo semper .
- 4.85Christus loquens sponse dicit ei, quod ante eum sunt duo folia libri -- in uno est scripta triplex Misericordia et in alio Iusticia -- monens eam, quod, dum tempus habet, conuertatur ad misericordiam, ne postea puniatur a iusticia.
- 4.86Mater Dei loquitur dicens, quod ipsa est similis flori, a quo apes trahunt dulcedinem; apes enim sunt serui et electi Dei, qui continue ab ea trahunt dulcedinem gracie et habent spirituales alas et pedes et aculeum.
- 4.87Christus loquitur sponse dicens, quod ipsa debet habere membra pulchra et sine macula, comparans omnia membra spiritualiter perfecte dileccioni Dei et proximorum et presertim amicorum Dei; concludit eciam, quod debeat facere spiritualiter, sicut fenix facit corporaliter, que colligit ligna et ibidem se ipsam comburit.
- 4.88Christus loquens sponse dicit ei, quod omnia creata sunt ad voluntatem suam preter homines; dicit eciam, quod sunt tria genera hominum in hoc mundo, qui comparantur tribus nauibus ambulantibus in mari, quarum prima periclitatur et perit, secunda fluctuat, tercia bene regitur.
- 4.89Christus loquens sponse dicit ei modum, quem debet tenere miles spiritualis in prelio, scilicet quod confidat in Deo et non in viribus propriis; datque ei duas oraciones breues, quas quotidie dicat; et dicit eciam, quod debet esse armatus armis spiritualibus hic contentis.
- 4.90Christus loquens sponse dicit, quod amici eius sunt sicut brachium eius ex eo, quod ipse sicut bonus medicus abscidit ab eis carnem putridam et omnia nociua et coniungit carnem bonam eis transformando eos in se.
- 4.91Christus ammonet sponsam, quod debeat se humiliare quadrupliciter, videlicet coram potentibus mundi et coram peccatoribus ac eciam coram amicis Dei spiritualibus et coram mundi pauperibus.
- 4.92Christus ammonet sponsam, quod progrediatur et perseueret in virtutibus imitando sanctorum vitam, ut efficiatur brachium eius; probat enim, quod sancti transformatiue efficiuntur brachium Christi.
- 4.93Christus loquitur sponse precipiens ei tria, scilicet quod nichil desideret nisi victum et vestitum, quod spiritualia non cupiat habere nisi ad voluntatem Dei, et de nullis contristetur nisi de peccatis suis et aliorum; dicit eciam, quod illi, qui in hac vita peccata sua non emendauerint, grauissime in diuino iudicio punientur.
- 4.94Christus docet sponsam pulchras oraciones, quas debeat dicere, quando induitur et quando vadit ad mensam et ad dormiendum, monens eam, quod in omnibus vestimentis suis sit humilis et in membris suis honesta et moderata.
- 4.95Christus loquens sponse declarat ei, que et qualia sunt arma iniquorum; qui, si gloriauerint se in peccato cum voluntate in eo perseuerandi, gladio seueritatis diuine iusticie terribiliter consumentur.
- 4.96Declarat Sponsus sponse, quid significat distancia duorum pedum et extraccio gladii, de quibus dixerat supra in proximo capitulo .
- 4.97Christus loquens sponse de quodam prelato dicit ei, quod anima deuota, que perdidit deuocionis et sancte meditacionis calorem propter superbiam et ambicionem suam et implicaciones mundi, humiliando se perfecte Deo et proximo recuperabit diuinum calorem et lumen et senciet diuinam dulcedinem.
- 4.98Christus loquens sponse dicit, quod quatuor iaculis id est quatuor increpacionibus hic contentis sagittandi sunt peccatores et tepidi, ut compungantur et ad emendacionem vite humiliter reducantur.
- 4.99Christus loquens sponse conqueritur de Iudeis crucifixoribus; conqueritur eciam de Christianis contempnentibus eum et eius caritatem et iusticiam peccando presumptuose et scienter contra mandata eius et spernentes sentencias excommunicacionis Ecclesie sub pretextu misericordie Dei, propter quod comminatur eos cum ira et furore iusticie sue.
- 4.100Christus loquens sponse dicit ei, quod ipsa est quasi fistula Spiritus sancti, per quam ipse dulcem facit sonum in mundo ad honorem suum et utilitatem gencium, propter quod ipse vult eam abextra deargentare bonis moribus et sapiencia, abintus vero deaurare vera humilitate et cordis mundicia.
- 4.101Mater Dei loquitur dicens, quod cor Filii sui est suauissimum, mundissimum et dulcissimum et in tantum habundans caritate, quod eciam si peccator staret ad portas perdicionis, si clamaret ad eum cum voluntate se emendandi, statim liberaretur; peruenitur enim ad cor Dei per humilitatem vere contricionis et per deuotam et frequentem consideracionem eiusdem passionis.
- 4.102Ostenditur sponse in visione iudicium unius anime cuiusdam religiosi coram Christo iudice iudicante, pro quo beata Virgo interpellat, quem Dyabolus de grauibus peccatis crudeliter accusat.
- 4.103Orante Christi sponsa vidit in visione, qualiter beatus Dyonisius orabat pro regno Francie ad virginem Mariam.
- 4.104Mater Dei orat cum beato Dyonisio et aliis sanctis eundem Filium suum pro regno Francie et super guerra istorum duorum regum, qui assimilantur bestiis ferocissimis.
- 4.105Christus loquens sponse dicit ei modum, per quem debeat fieri pax inter reges Francie et Anglie. Quod si ipsi reges non obedierint, grauissime punientur.
- 4.106Christus dicit sponse, quod non timeat frangere abstinenciam per obedienciam patris spiritualis, quia non est peccatum; et eciam monet sponsam, quod stet stabilis, quod resistat temptacionibus continue et quod habeat voluntatem firmam perseuerandi in bono exemplo virginis Marie et Dauid et Abrahe.
- 4.107Christus inducit sponsam id est animam ad conseruandum diligenter semper contricionem puram, caritatem diuinam et obedienciam firmam; condempnat eciam illos qui contempnunt obedienciam et abstinenciam et bonam pacienciam; auisat quoque hominem spiritualem, ne paulatiue sub specie lucis permittat ingrossare et obcecare conscienciam suam.
- 4.108Christus loquens sponse dicit, quod tres sancti pre ceteris ei placuerunt scilicet virgo Maria, beatus Iohannes Baptista et Maria Magdalena; laudat quoque discrecionem abstinencie, quam isti tenuerunt in cibo et sompno et vestimento.
- 4.109Maria loquitur dicens, quod homo spiritualis, postquam conuertitur labore penitencie et caritatis et contricionis et paciencie, redimere debet priora tempora perdita ad hoc, ut vacuas nuces non offerat Deo.
- 4.110Christus instruxit sponsam, qualis est differencia inter spiritum bonum et illusionem Dyaboli, et quomodo respondendum est utrique.
- 4.111Christus loquitur sponse de tribus legibus scilicet Ecclesie, imperatoris et communitatis sed monet eam, quod ipsa viuat secundum quartam legem scilicet spiritualem diuinam, id est in humilitate et firma fide catholica et perfecta et caritate diuina omnia postponendo propter Deum, quia per ista acquiritur honor spiritualis et diuicie celestes in eterna gloria.
- 4.112Christus loquitur sponse dicens, quod caueat diligenter a vicio superbie, ne extollatur de pulchritudine membrorum aut de bonis seu de progenie. Nam superbus comparatur papilioni, qui habet alas latas et modicum corpus.
- 4.113Christus monet sponsam, quod humiliter viuat nec curet de magna fama et nomine, quia ipse ad predicandum euangelium non elegit magnos doctores sed humiles piscatores. Qui enim laborant ad acquirendum sibi in hoc mundo magnum nomen, grauiter in inferno punientur.
- 4.114Christus monet sponsam, quod caueat a conuersacione mundialium, que est quasi affatura Dyaboli. Virgo Maria eciam instruit eam, quod in omnibus operibus suis virtuosis habeat intencionem rectam, ut scilicet honor Dei augeatur, quia multi seruiunt Deo opere sed intencio eorum corrupta obfuscat omne bonum.
- 4.115Christus loquens sponse de modo liberacionis cuiusdam demoniaci dicit ei, quod sicut corpus habet membra extra corporaliter, sic anima habet eciam membra intus spiritualiter; et declarat illa Dominus valde pulchre.
- 4.116Christus conqueritur sponse de gentilibus et Iudeis et permaxime de malis christianis ex eo, quod sancta sacramenta non recipiunt deuote et munde sicut decet, et ex eo, quod negligunt creacionem et redempcionem et diuinam consolacionem.
- 4.117Quod vere desiderantibus Deum ipse statim occurrit et consolatur eos quasi pius pater et difficilia facit eis facilia.
- 4.118Christus loquitur sponse dicens, quod illos trahit Pater ad se eorum voluntatem bonam perficiendo in bono, quos videt voluntatem malam commutare libenter in bonam cum desiderio emendandi commissa.
- 4.119Mater narrat septem bona, que sunt in Christo, et septem contraria, que rependebantur ei ab hominibus.
- 4.120Christus dicit sponse, quod due sunt delectaciones, scilicet spiritualis et carnalis; spiritualis delectacio est, quando anima delectatur in beneficiis Dei.
- 4.121Quod non habitus sed virtus obediencie et obseruancia regularis facit monachum; et quod vera cordis contritio cum proposito emendandi eripit animam de manu Dyaboli, licet non perfecte peniteat.
- 4.122Quod vita hominis dissoluti et tepidi est quasi pons artus et periculosus, de quo si non vertat se cito saltando in nauem vite, penitencie et virtutum, precipitabitur ab inimico demone in chaos profundum.
- 4.123Christus defendit sponsam suam Birgittam, id est animam conuersam de mundo ad vitam spiritualem, quam pater et mater, soror et frater conabantur reuocare ab amore eius et casto matrimonio.
- 4.124Quomodo beata Agnes imponebat sponse Christi coronam de septem lapidibus preciosis, scilicet paciencie in tribulacionibus.
- 4.125Mater Dei loquitur filie sponse Christi ponens figuram pulchram de septem animalibus, per que quatuor genera viciosorum et tria genera virtuosorum hominum notabiliter designantur.
- 4.126Virgo Maria loquebatur cum sponsa Filii sui de quodam episcopo, pro quo ipsa deuote orabat, et dat hic notabilem doctrinam et formam virtuosissimam, secundum quam veri episcopi viuere et se ac subditos suos regere debeant spiritualiter et deuote.
5
Liber V (Liber Questionum)
Liber V
- 5.0Prologus
- 5.1Caput 1
- 5.2Caput 2
- 5.3Caput 3
- 5.4Reuelacio prima in libro questionum facta domine Birgitte a virgine Maria, in qua informat eam virgo Maria de quinque virtutibus, quas debet habere intra se et alias quinque extra.
- 5.5Caput 4
- 5.6Caput 5
- 5.7Reuelacio secunda in libro questionum, in qua virgo Maria loquens beate Birgitte dicit ei, quod, qui dulcedinem diuinam desiderat degustare, debet prius amaritudinem sustinere.
- 5.8Caput 6
- 5.9Caput 7
- 5.10Caput 8
- 5.11Reuelacio tercia, in qua Christus loquens beate Birgitte sponse sue dat quandam doctrinam similitudinariam de medico vero curatore et de falso medico interfectore et de homine extimatore dicens, quod homo, qui recipit secum peccatores, si dat eis auxilium aut materiam peccandi et moriantur in peccato, Deus exiget mortem animarum eorum de manu illius. Si vero recipit eos, vt cessent a peccato et instruantur ab eo in virtutibus, et isti emendantur per eius doctrinam, habebunt ille et ipsi magnum meritum a Deo.
- 5.12Caput 9
- 5.13Reuelacio quarta in libro questionum, in qua Christus pulcherrime laudat omnia membra virginis Marie matris sue, moralizans dicta membra spiritualiter, comparando ea virtutibus, et pronunciat eandem virginem dignissimam esse reginali corona.
- 5.14Caput 10
- 5.15Reuelacio quinta in libro questionum, in qua Christus loquens sponse sue beate Birgitte instruit eam, quod non sit sollicita circa curam diuiciarum terrenarum, et informat eam de paciencia habenda tempore tribulacionis cum virtute perfecte annichilacionis et humilitatis.
- 5.16Caput 11
- 5.17Reuelacio sexta in libro questionum, in qua Christus loquens sponse sue beate Birgitte instruit eam dicens, quod in vita spirituali labore et vigorosa perseuerancia et acquiescere cum humilitate consilio senioris, resistendo viriliter temptacionibus, acquiritur requies mentis et eterna gloria. Et ponit exemplum de Iacob, qui seruiuit pro Rachel. Nam dicit, quod quibusdam veniunt fortissime temptaciones in principio conuersionis ad vitam spiritualem, quibusdam veniunt in medio tempore vite spiritualis et circa finem. Et ideo timendum et cum humilitate in virtutibus et labore vsque ad finem perseuerandum est.
- 5.18Caput 12
- 5.19Reuelacio septima in libro questionum, in qua Christus loquens sponse sue beate Birgitte laudat frequentacionem confessionis, ne homo amittat graciam Dei, quam habet.
- 5.20Reuelacio octaua in libro questionum, in qua Christus loquitur sponse dicens, quod homines, qui delectantur in carnalibus et terrenis deliciis, desideria celestia et caritatem ac memoriam passionis eius et eterni iudicii negligentes, istorum oracio est quasi sonus collisorum lapidum, et proicientur a conspectu Dei abhominabiliter tamquam abortiuus et immundus pannus menstruate.
- 5.21Caput 13
- 5.22Reuelacio nona in libro questionum, in qua Christus loquens sponse sue beate Birgitte ostendit ei, qualiter de domo mundi et viciorum est iam erepta et liberata et quod iam est deducta ad habitandum in mansione Spiritus Sancti. Et ideo monet eam, quod conformet se cum eodem Spiritu, perseuerando semper munda, humilis et deuota.
- 5.23Caput 14
- 5.24Reuelacio decima in libro questionum, in qua Christus loquens sponse monet eam, quod non turbetur, si verba sua diuina in reuelacionibus ei data inueniuntur aliquando obscura, aliquando dubia et aliquando incerta, quia hoc fit ex certis causis hic assignatis et ex occulta iusticia diuina. Consulit tamen, quod cum paciencia et timore et perseuerancia humilitatis semper expectentur euentus et promissiones verborum eius, ne propter ingratitudinem reuocetur gracia promissa. Dicit eciam, quod multa corporaliter dicta sunt, que non corporaliter sed spiritualiter perficientur.
- 5.25Caput 15
- 5.26Reuelacio vndecima in libro questionum, in qua Christus loquens sponse sue beate Birgitte dicit ei, quare et quando inceperunt ei ministrari et infundi ab eo verba diuinarum reuelacionum in spirituali visione. Et dicit ei, quod verba predicta reuelacionum, que in istis libris continentur, habent principaliter istas quatuor virtutes: saciant enim spiritualiter sicientem veram caritatem, calefaciunt frigidos, turbatos letificant et debiles animas sanant.
- 5.27Caput 16
- 5.28Reuelacio duodecima in libro questionum, in qua Christus loquens sponse sue beate Birgitte dicit ei, quod non debet turbari ex eo, quod ipse non facit statim iusticiam super hominem magnum peccatorem, quia ipse sentenciam iusticie differt, vt sua iusticia in illo fienda aliis manifestetur. Dicit eciam, quod verba sua diuina in isto libro celestium reuelacionum contenta prius debent crescere et vsque ad plenam maturitatem fructificare et postea producere effectum suum et virtutem in mundo. Que quidem verba sunt sicut oleum in lampade, idest in anima virtuosa, quibus ipsa impinguatur et superueniente Spiritu Sancto eam ardere et splendore mirabili lucere faciunt. Subiungit eciam, quod dicta verba reuelacionum prius ascendent et fructificabunt alibi quam in regno Suecie, vbi eidem sponse reuelari diuinitus inceperunt.
- 5.29Reuelacio terciadecima in libro questionum, in qua Deus Pater loquitur beate Birgitte subtiliter informans eam de virtute illorum quinque locorum sacrorum, que sunt in Iherusalem et Bethleem, et de gracia, quam recipiunt peregrini visitantes illa loca cum humilitate deuota et vera caritate, dicens, quod in dictis locis fuit vas clausum et non clausum, nascebatur leo, qui videbatur et non videbatur, fuit agnus tonsus et non tonsus, ponebatur serpens, qui iacuit et non iacuit, vbi eciam fuit aquila, que volauit et non volauit; et exponit omnia ista in figura. Et sequitur exposicio et declaracio predictorum verborum in figura.
6
Liber VI (Ego sum regina celi)
Liber VI
- 6.1Verba matris Dei ad sponsam narrancia pulchritudinem Christi et qualiter frequenter Iudei in aliquo agone cordis positi ibant ad inspiciendum vultum eius et consolabantur.
- 6.2Christus loquitur sponse de quodam, qui male vixerat et in morte habuit bonam voluntatem se emendandi, si viueret. Et dicit, quod propter illam voluntatem bonam non iudicatur ad penam eternam sed ad horribile purgatorium.
- 6.3Qualiter videbat sponsa quendam demonem cum confusione fugere a quodam viro deuote oranti, quem ipse demon fortiter temptando diu turbauerat, et qualiter angelus bonus declarat visionem sponse.
- 6.4Christus dicit sponse, quod omnis virtuosus vir et sapiens predicet audacter verba et graciam Dei in istis libris contenta gentibus desiderantibus et eciam nolentibus, tam pauperibus quam diuitibus, et habebit ex hoc ipsum Deum in premium eternum.
- 6.5Christus grauissime comminatur ypocritas religiosos presumptuosos et superbos, qui simplicitatem simplicium et innocentum deridendo perturbant cornibus detraccionis et malorum operum. Monet tamen eos pie, vt se ad virtutes cito conuertant; alioquin grauiter punientur.
- 6.6Christus benigne reprehendit sponsam de quadam impaciencia, quam habuit, instruens eam non debere vlterius irasci nec aliquid respondere prouocantibus, donec commocio animi eius fuerit pacificata et viderit posse proficere aliquid in verbis eius.
- 6.7Christus per sponsam precipit cuidam deuoto dyacono, quod cum feruore et audacia predicet verbum Dei sociis suis et aliis peccatoribus, instruendo infirmos, arguendo indisciplinatos et exponendo animam suam morti pro aliorum animarum salute.
- 6.8Christus prebet audaciam sponse formidanti reprehendendi fiducialiter quosdam religiosos in peccatis grauibus persistentes, apud quos ipsa hospitabatur, dicens, quod reprehensio sua non imputabitur ei ad peccatum sed ad meritum, eciam si ipsi ex hoc scandalizentur et indurentur.
- 6.9Christus reuelat hic sponse, quam abhominabilis est coram Deo presbiter celebrans in peccato mortali et qualiter demones assistunt ei in celebracione misse et de eius futura pena, si non conuertatur.
- 6.10Mater Dei narrat sponse dignitatem suam et beneficia, que recipiunt ab ea vniuersi. Dicit eciam modum et suffragia, per que anima cuiusdam principis defuncti, pro quo ipsa sponsa orabat, liberari posset de horribili purgatorio; optimum documentum.
- 6.11Mater Dei monet sponsam, quod semper recordetur de dolorosa passione Christi, quia in illa hora passionis Christi omnia quasi conturbabantur, scilicet deitas et humanitas et ipsa mater eius, angeli et omnia elementa et omnes anime viuencium et mortuorum et eciam demones.
- 6.12Mater Dei dicit, quod ipsa similis est alueario apum, quia illa benedicta apis celestis, scilicet filius Dei, repleuit eam melle dulcissimo, quando descendit in vtero eius, sic copiose, quod ex illa dulcedine omnis sapor venenatus a nobis sublatus est.
- 6.13Christus monet sponsam, quod omne tempus dispenset secundum voluntatem Dei nec aliquid faciat, nisi que Deo placere credat, et quod semper habeat voluntatem standi in seruicio Dei et mentem iugiter eleuet ad celestia, corpus quoque suum fatiget in presenti taliter, quod possit resurgere ad futuram gloriam.
- 6.14Christus declarat sponse, qualiter ipse fecerat per angelum eam more paruuli enutriri in vita spirituali et virtutibus, et iterum recommendat eam angelo. Narrat eciam, qualiter sancta decepcione deduxit eam de mundo ad quietis portum, et precipit, quod omnes temptaciones reuelet suis patribus spiritualibus et habebit finem perfectum.
- 6.15Christus dicit sponse, quod prelati et litterati, qui de sciencia gloriantur et ditantur et male viuunt, comparantur meretricibus et potatoribus vini. Qui se ipsos et alios in peccatis precipitant, cum tamen deberent esse magis virtuosi quam alii. Occurret tamen cum misericordia omni se conuertenti sicut pater exultans adepto filio.
- 6.16Quidam sanctus dicit sponse, quod, eciam si homo semel cottidie moreretur pro Deo, non sufficeret regraciari Deo pro gloria eterna. Narrat eciam penas terribiles, quas quedam femina defuncta pro delectacione carnis, in qua vixerat, paciebatur in omnibus membris.
- 6.17Mater Dei docet sponsam, qualiter resistendo respondeat dyaboli suggestionibus cupiditatis et amicicie mundialium et luxurie, qualiter eciam anima, que est coniuncta Deo per caritatem, licet inquietetur per cogitaciones varias, si tamen resistit, non imputatur ei ad peccatum sed ad meritum et coronam.
- 6.18Christus dicit sponse, quod religiosi et alii spirituales recipientes consolaciones Spiritus Sancti, qui non humiliter regraciantur Deo sed vilipendunt graciam et superbiunt ex ea et delectantes se in mundo attediantur de vita spirituali, assimilantur ingrato pauperi sicienti, qui, postquam gustat potum, proicit illum cum contumelia in oculos datoris.
- 6.19Christus conqueritur de hominibus, qui delectantur in temporalibus deliciis despicientes futuram gloriam et beneficia passionis eius. Quorum oracio assimilatur voci canne et voci collisorum lapidum et tales dampnabuntur. Et tunc videbunt gloriam Dei intra celum et supra et infra et extra et in omni loco ad confusionem suam.
- 6.20Mater misericordie dicit, quod homo, qui habet contricionem et voluntatem se emendandi et tamen est frigidus in deuocione et amore Dei, debet a Deo impetrare scintillam ignis diuini per frequentem meditacionem passionis Christi, et ex hoc calefiet anima diuino calore et lactabitur vberibus virginis Marie, idest virtute timoris Dei et obediencie.
- 6.21Orante virgine Maria pro quodam defuncto suo deuoto dicit Christus, quod beneficia successorum illius exhibita pro anima eius modicum ei prosunt, quia fiebant pocius ad superbiam et honorem mundi quam ex deuota caritate ad Deum. Propter preces tamen virginis alleuiatur pena eius.
- 6.22Christus recipit ad misericordiam precibus matris sue quendam episcopum nudum bonis operibus sed nouiter conuersum ad contricionem et bonum et sanctum propositum vite. Et induit eum misericordia et diuina dulcedine, informando eum, qualiter humiliter viuat sine cupiditate et qualiter delinquentes subditos cum misericordia et iusticia corrigat.
- 6.23Virgo Maria apparuit sponse rogans Filium pro quodam magno domino, quem latroni comparat. Cui Christus narrat grauia peccata illius et tamen precibus eius facit illi tres gracias. Dat enim illi magistrum spiritualem et intelligenciam grauissime pene eterne et spem rectam misericordie cum timore discreto .
- 6.24Christus dicit, quod, si ille latro supra proximo dictus communionem altaris sumere voluerit, habeat ante contricionem de commissis cum voluntate ea emendandi et non amplius peccandi sed in bonis persistendi. Docet eciam alia remedia, quibus possit se Deo et angelis et sanctis et proximis reconciliare. Que si non fecerit, grauiter punietur.
- 6.25Post tres annos, postquam sponsa habuit supra proximam reuelacionem, Christus dicit ei, quod, nisi cito se emendet latro predictus, cito dampnabitur sentencia horribili in generacione sua et in bonis et eciam punietur in anima vt pessimus latro. Que omnia sic postea euenerunt, quia noluit se emendare.
- 6.26Christus dicit sponse oranti pro quodam rege, quod conetur in regno suo cum consilio spiritualium iustorum, sapientum virorum reparare muros Iherusalem, idest Ecclesie et fidei catholice, qui quasi iam corruerunt spiritualiter. Cuius murus per communitatem christianorum et vasa templi per clerum et religiones designantur.
- 6.27Christus prohibet sponse audire noua et opera mundanorum et bella procerum sed dicit, quod consideret opera Dei, que stupenda et admiranda sunt. Reprehendit eciam illos, qui solum intendunt ad diuicias et honores et delectaciones dicens, quod numquam intrabunt in terram illam fluentem lac et mel, idest in celestem gloriam, nisi conuertantur et iuste viuant secundum statum suum, sed intrabunt iusti et exultabunt.
- 6.28Dampnatur quedam anima defuncti a Christo pro peccatis grauibus et pro eo, quod non doluit de doloribus et vulneribus passionis Christi. Que anima vt filius abortiuus assimilatur et condempnatur et per illos, qui sequebantur maliciose Christum in predicacione, et per crucifixores et custodes sepulchri eius notabiliter designatur.
- 6.29Precipitur sponse, quod frequenter sumat corpus Christi, quod per manna, quod pluit patribus in deserto, et per farinam vidue, que pauit prophetam, designatur. Enarrat eciam virtutes magnas et gracias, que anime deuote sumenti ex communione predicta proueniunt.
- 6.30Christus precipit sponse, quod totaliter voluntatem suam conformet cum voluntate Dei, tam in prosperis quam in aduersis. Nam voluntas comparatur radici arboris: que si bona est, tunc arbor, idest anima, fructificat bonum fructum; si vero instabilis, tunc roditur a talpa dyabolo et anima impelletur a vento aduersitatum aut arescet a calore solis, idest mundi amore vano.
- 6.31Videbatur a sponsa in iudicio diuino vnus demon et vna anima consimilis forme horribilis animalis. Et dampnabatur illa anima, quia semper perseuerauerat in malo nec in fine penituit. Et qualiter Christus est caritatiuus et pius bonis et districtus malis et qualiter anima alia ascendebat vt stella clarissima.
- 6.32Verba Christi ad sponsam, qualiter parentes instruentes filios in mundanis moribus ad acquirendum honores et mundanam gloriam cum superbia per serpentes nutrientes filios suos et docentes eos pungere cum stimulo et venenare notabiliter designantur.
- 6.33Deus Pater loquitur Filio, qualiter ipse est similis sponso, qui tantum dilexit sponsam, quod propter eam crucifixus est, ipsa vero dilexit adulterum et interfecit sponsum. Et qualiter anime per sponsam, thalamus per Ecclesiam, porte thalami per voluntatem, adulter vero per corporis delectaciones designantur. Predicit eciam de futura sponsa sponsanda Christo.
- 6.34Mater Dei declarat sponse per similitudinem, qualiter verba istius libri celestis ipsa virgo impetrauit a Filio ad supplicacionem omnium electorum mundi. Que verba promittunt malediccionem superbis et misericordiam humilibus. Continentur eciam verba, in quibus datur certis personis potestas expellendi demonia et concordandi discordes, et specialiter reges Francie et Anglie.
- 6.35Christus ostendit sponse, qualiter anima cuiusdam monachi deuoti purgabatur in vita per infirmitates corporis, et ostendebatur eius gloria sub specie stelle ante mortem. Et qualiter anima alterius religiosi iam dampnata expectabatur a nouem demoniis ante principem demoniorum. Et assignatur hic racio, quare mali religiosi tollerantur a Deo.
- 6.36Christus reuelat sponse, qualiter propter tria bona, que erant in cordibus vacuis et mundissimis apostolorum, missus fuit in eos tripliciter Spiritus Sanctus et qualiter in hominibus plenis cupiditate et luxuria et superbia non ingreditur Spiritus Sanctus, et quod Christus vult primo vinum suum, idest verba sua istius libri, propinari amicis, qui ea publicabunt aliis postea.
- 6.37Verba Virginis ad sponsam, quomodo ipsa Virgo a quadruplici genere hominum salutatur, scilicet a veris amicis suis ex caritate et ab aliis ex timore pene et a reliquis, vt ditentur et honorentur, ab aliis vero ypocritis ex presumpcione venie. Prima duo genera remunerantur spiritualiter, tercium temporaliter; quartum est abhominabile.
- 6.38Christus dicit sponse, quod duo sunt spiritus, scilicet bonus et malus. Signa autem boni spiritus sunt dulcedo mentis et gloria, et signa mali spiritus sunt anxietas et inquietudo mentis procedens ex cupiditate vel ira etc.
- 6.39Videbat sponsa demonem producentem in diuino iudicio septem libros contra quandam animam vnius militis defuncti, sed angelus bonus produxit pro ea vnum librum. Que anima non dampnabatur eternaliter, quia demone ignorante penituit in fine in cogitatu intrinsecus. Condempnatur tamen propter peccata ad nouem penas sustinendas in purgatorio vsque ad diem iudicii, quia tam diu desiderauerat in corpore viuere. Sed reuelantur a Christo tria remedia, per que possit ante liberari, et remittuntur ei a Domino statim tres de predictis penis precibus Virginis et sanctorum. Supplicacio vero angeli boni pro ea non statim exauditur sed differendo ad tempus ponit eam Christus in deliberacione.
- 6.40Quarto anno postquam sponsa vidit supra proximam visionem, vbi quedam anima fuerat condempnata vsque ad diem iudicii ad purgatorium, videbat sponsa iterum eandem animam presentari in diuino iudicio per angelum quasi iam semiplene vestitam, pro qua ipse cum celesti milicia orabat Dominum. Quam tunc Christus totaliter liberauit a penis et vt stellam fulgentem transmisit ad gloriam precibus angelorum et sanctorum et lacrimis et suffragiis amicorum viuorum.
- 6.41Christus reprehendit quendam regem et homines temporales, qui industrie sue et magno exercitui et fortitudini corporali et non Deo attribuunt victorias suas contra inimicos, dicens, quod ad bella procedant exemplo Dauid contra gigantem ponendo spem suam in Deo, humana tamen discrecione precedente; quia faciliter vincit, qui Deum habet cooperatorem.
- 6.42Mater Dei laudando se de sollicitudine, quam habuit, placendi Deo dicit, quod non se laudat, vt propriam laudem querat sed vt Deus ex hoc laudetur et honoretur. Et petit a Filio pro sponsa vestes celestes virtutum et cibum sacrum corporis sui et spiritum feruenciorem. Que Filius concedit, si primo habeat sponsa humilitatem et timorem et graciarum accionem.
- 6.43Turbabatur sponsa, quia non pacienter et lete obediebat patri spirituali. Cui Christus dicit, quod, si ipsa habet propositum perfecte obediendi, quamuis aliquando voluntas reluctet, habet tamen sic obediendo meritum et purgantur peccata preterita. Ponit eciam Dominus hic arma spiritualia pugne, idest virtutes, quibus iusti pugnant et vincunt, iniusti vero ea proiciunt et vincuntur.
- 6.44Christus dicit sponse, quod ipse est similis vitriario, qui, quamuis multa vasa franguntur, non cessat formare de nouo alia, idest animas, donec chorus celestis angelicus repleatur, et quod est similis api, quia eliget sibi aliam nouam herbam, idest conuertet paganos, vnde magnam dulcedinem extrahet, idest multas animas ad implendum apiarium regni celorum.
- 6.45Christus dicit matri, quod homines mentalibus oculis ceci possunt visum recuperare, vt valeant Deum videre et super omnia diligere, ex tribus, scilicet ex consideracione iusticie temporalis et ex bonitate, scilicet per pulchritudinem creaturarum, et ex omnipotencia et sapiencia sua. Errant autem omnes, qui credunt mala vel bona euenire ex fortuna vel ex constellacione stellarum.
- 6.46Oranti sponse ad Virginem, quod impetraret ei perfectam dileccionem ad Deum, respondit Virgo, quod ad hoc optinendum sequatur sex verba euangelii hic contenta. Et declarat ei pulchre illud verbum: "Vade et vende omnia, qui habes, et da pauperibus", et illud: "Nolite sollicitari de crastino". Et dicit, quod laborans in oracione et leccione deutoe licite potest mendicare pro necessariis vite.
- 6.47Mater Dei dicit, quod homo loquens verba Dei, si ex hoc improbatur et verecundatur cum paciencia, talis anima tunc pulchre coloratur. Qui autem fatigat corpus pro honore Dei, anima eius habebit diuinam dulcedinem et decorabitur, et qui detrahitur et non odit detrahentem, ornatur eius anima preciosis vestibus Deo gratis. Vexent se igitur amici Dei ad liberandum animas peccatorum, que sub monte peccatorum oppresse iacent in periculo.
- 6.48Christus comparat se medico confectori potus salubris et dulcissimi. Qui potum diuine dulcedinis paratus est omnibus dare, qui eum desiderant cum caritate. Quem potum illi, qui sani sunt spiritu, gustant et delectantur; qui autem spiritualiter infirmi sunt, non delectantur gustare Spiritum Dei.
- 6.49Mater Dei notificat certitudinem, qualiter ipsa concepta fuit ex precepto diuine obediencie a parentibus sine aliquo peccato originali.
- 6.50Verba Virginis ad sponsam, qualiter Deo nil tantum placet, sicut quod summe diligatur ab homine, et ostendit hoc per exemplum de vna muliere pagana, que optinuit graciam propter multam dileccionem, quam habuit ad creatorem.
- 6.51Vtilis doctrina spiritualis, qualiter respondeat homo contra tres hostes anime, scilicet contra dyabolum, qui temptat de superbia et cupiditate etc., et contra amicos et domesticos, qui suadent, quod homo non sit nimis iustus et humilis etc., et contra emulos, qui cupiunt homini pudorem et dampnum et vitam breuem.
- 6.52Admirante sponsa et se indignam reputante coram Christo de ista gracia sibi data, scilicet videndi et audiendi in spiritu illa, que aguntur in celo et in purgatorio et in inferno, declaratur de hoc pulchre a Christo et eius matre in principio et in fine capituli. Et ostenditur ei exemplo trium mulierum, quas ipsa videbat, vnam in inferno, aliam in purgatorio grauissime cruciari, qualiter matres prebentes filiabus suis doctrinas et exempla viuendi curiose et superbe et filie imitantes illa horribiliter dampnantur.
- 6.53Christus reprehendit prelatos superbientes ex prelacione dicens, quod exhibeant se subditis humiles et virtuosos in vita et moribus et vtiles in iusticia et equitate. Et mensurando se in se ipsis, ne supra se eleuentur, addiscant cognoscendo defectus suos compati defectibus subditorum exemplo Christi, qui prius voluit facere et pati quam docere et ministrare quam ministrari. Corrigant quoque subditos diligenter, ne exemplo Hely sacerdotis dampnentur.
- 6.54Christus dicit, quod mundus iste erat ante aduentum suum quasi solitudo, in qua erat puteus turbidus, idest amor mundi, ad quem vie septem peccatorum ducebant gentiles et Iudeos quasi cecos. Sed ipse assumpta humanitate illustrauit mundum ostendens vias ad celum. Que quia iam dissipate sunt, ideo ipse mittit nunc ista verba sua huius libri in mundo, que qui receperint et opere seruauerint, saluabuntur.
- 6.55Mater Dei dicit, quod bene potest vocari aurea hora illa, in qua ipsa a parentibus concepta fuit. Qui plus hoc fecerunt ex obediencia diuina quam voluntate propria, et plus operata est ibi caritas diuina quam voluptas carnis. Sed voluit Deus, quod concepcionis modus non statim omnibus notus esset, donec veritas claresceret tempore preordinato.
- 6.56Virgo Maria narrat, qualiter natiuitas sua fuit per portam communem et fuit inicium verorum gaudiorum, quia tunc prodiit virgula, de qua processit flos desiderabilis cunctis gentibus. In qua natiuitate demones fremuerunt, iusti letabantur et angeli gauisi sunt. Et conqueritur de mulieribus, que cum deuocione talia non attendunt.
- 6.57Virgo Maria loquebatur in die purificacionis sponse dicens, quod ipsa non indigebat purificacione, quia sine macula et munda erat. Verumptamen, vt adimplerentur prophecie, voluit in lege et secundum legem viuere et nichil singulare in se ostendere sed humiliter conuersari. Dicit eciam, quod gladius, quem dixit Symeon, sex doloribus in vita eius animam pertransibat.
- 6.58Mater Dei dicit sponse, quod non modicus dolor fuit ille sibi inter ceteros, quando scilicet pre timore fugiebat cum Filio in Egiptum et audiuit Filium persequi ab Herode et interfici innocentes. Et narrat pulchre illa, que Filius fecit in infancia et adolescencia sua vsque ad tempus predicacionis et passionis.
- 6.59Virgo narrat sponse, quid sensit statim concepto Filio et que senserunt ipsa et Elizabeth in amplexu mutuo, et de sancta cohabitacione earum et qualiter angelus postea consolabatur eam formidantem et instruebat Ioseph admirantem. Et narrat modum viuendi sanctissimum, quem ipsa et Ioseph tenuerunt, et multas virtutes notabiles Ioseph.
- 6.60Mater Dei dicit sponse, quod Ieronimus non dubitauit de assumpcione sui corporis in celum, sed quia Deus non reuelauit aperte veritatem, ideo maluit pie credere quam diffinire non ostensa; et ideo scripsit in epistola sua se nescire. Et addit hic Virgo aliqua de laude Ieronimi.
- 6.61Mater Dei dicit sponse, quod post ascensionem Filii longeue ipsa vixit in mundo cum multo dolore visitando loca, vbi ipse passus fuerat et mirabilia ostenderat. Et hoc permisit Deus, vt exemplo vite et virtutum eius multi conuerterentur, apostoli roborarentur et corona eius augeretur. Et ostendit causam, quare assumpcio eius tunc non multis cognita fuit.
- 6.62Regina celi narrat sponse, qualiter angelus annunciauit ei tempus, quo ipsa debebat migrare de hoc seculo et corporaliter ascendere in celum. Dicit eciam Virgo modum migracionis sue et meditacionem, in qua eius anima cogitabat tempore obitus sui, et aliqua magnalia, que contingebant tunc et quando assumpta fuit corporaliter ad celestia.
- 6.63Christus dat sponse verba hic contenta et precipit illa mittere pape Clementi, scilicet quod faceret pacem inter reges Francie et Anglie et quod veniret in Italiam et annunciaret annum iubileum. Reprehendit quoque eum Christus de certis peccatis et negligenciis grauibus et de vita preterita inordinata et comminatur ei cum iusticia, nisi se correxerit.
- 6.64Christus comminatur grauiter hic quibusdam, qui oblitis suis peccatis preteritis et via Dei viuebant in securitate iocunde. Dicit tamen, quod, si se emendauerint, inuenient in eo misericordiam.
- 6.65Christus dat hic sponse notabilem doctrinam ad tenendum vitam actiuam et contemplatiuam, que per Martham et Mariam notabiliter designantur, idest qualiter incipiat et proficiat homo in vita spirituali et virtutibus, vt ascendat ad summum gradum perfecti amoris Dei et proximi. Et primo loquitur de actibus illorum, qui sequuntur vitam Marie.
- 6.66Christus ostendit sponse, quod anima est vxor Dei, cuius domus est corpus. Quinque vero serui eius per quinque sensus et quinque ancille per quinque virtutes designantur. Dicit eciam Dominus, qualis debet esse bona anima et qualiter adornata. Ostendit insuper, pro quibus peccatis quedam anima vnius defuncti fuit ad purgatorium dampnata, et propter preces cuiusdam sancti dicit, quibus suffragiis poterit a penis liberari.
- 6.67Christus dicit sponse, quod mundus iste est similis naui habenti tres partes, scilicet proram, medium et puppim. Sic mundus iste concludetur tribus etatibus hic contentis, et in fine tercie etatis, in qua iam sumus, nascetur de maledictis femina et homine ille horribilis Antichristus.
- 6.68Dubitante sponsa de quodam monacho, an illuderetur, quia dicebat se videre visiones celestes, respondit Christus dicens, quod ille illuditur a demone sub specie angeli lucis. Quod probat Christus per libros illius continentes ambicionem et propriam laudem. Et precipit Christus, quod moneatur, vt se corrigat; alioquin cito et male morietur, quod prochdolor postea sic euenit.
- 6.69Christus dicit sponse quendam fratrem esse deceptum sub specie virtutis, qui nichil in quadragesimis comedebat et alias indiscretas abstinencias faciebat, confidens ex hoc posse optinere celum. Quia non in bonis nostris operibus debemus confidere, que, quantumcumque magna sint, quasi nulla reputare debemus, licet necessaria sint, sed cum humilitate sperare debemus in sola misericordia Dei.
- 6.70Christus ostendit sponse horribilem sentenciam dampnacionis anime vnius cardinalis defuncti, quia inique et in deliciis vixerat. Et comminatur prelatis et clero cum districta iusticia terribiliter, qui deuorantes consumunt indebite bona ecclesiastica fidelium benefactorum. Promittit tamen ipsis benefactoribus in gloria eterna remuneracionem optimam.
- 6.71In anno iubileo Christus per sponsam precepit cuidam confessori, quod omnes confitentes ei libere absolueret nisi in apertis sentenciis Ecclesie.
- 6.72Christus precipit, quod prouideatur taliter, quod pro absolucione peccatorum nulla pecunia recipiatur et quod parrochiales sacerdotes possint absoluere de omnibus peccatis occultis, ne peccatores, si remittantur ad superiores non absoluti, propter timorem verecundie in suis mortalibus peccatis indurentur et in eisdem dampnabiliter moriantur.
- 6.73Christus dicit de quodam penitenciario pape existente Rome, quod, quamuis viciosus est, nichilominus absolucio, quam facit confitentibus, rata est apud Deum. Et predicit Christus eius subitaneam mortem.
- 6.74Videbat sponsa visionem, quod a castro Sancti Angeli vsque ad Sanctum Petrum in Roma erant multa habitacula circumdata muro. Et Christus declarat illam dicens, quod ille sanctus papa, qui spiritualiter et feruenter dilexerit Ecclesiam, habitabit ibi cum cardinalibus et consiliariis suis.
- 6.75Christus precipit per sponsam cuidam deuoto magistro in theologia, quod predicet feruenter oportune et importune, quod anime purgate vident faciem Dei. Dicit eciam, quod, qui semper vellent viuere et semper peccare, eternaliter in inferno cruciabuntur.
- 6.76Christus corrigit sponsam per incendium rerum suarum et dicit, quod, qui non corrigit domesticos suos virtuose, incurrit Dei iudicium. Et punit horribiliter quendam, qui omnia putabat euenire a fortuna et casu, et quia capiebat pisces per incantacionem.
- 6.77Christus reprehendit quendam religiosum disputantem de gentilium saluacione et dicit, quod illi, qui bene viuendo laborauerunt, vt vocarentur ad vineam celestis glorie, et non potuerunt effici christiani, post mortem recipient consolacionem a Deo, licet non intrabunt in gloriam.
- 6.78Expellebatur per verba hic contenta reuelata sponse a quadam domo vnus dyabolus, qui dabat responsa et predicebat aliqua futura habitantibus ibi ydolatrantibus. Quibus statim virtute Dei et verborum conuersis demon confusus cum clamore recessit.
- 6.79Quidam mortuus fuit per iusticiam, quia ad sacerdocium non ordinatus celebrabat. De quo Christus dicit, quod propter illam penam et contricionem, quam habuit, non dampnatur in anima. Misse tamen et alia sacramenta, que contulit, profuerunt fidelibus recipientibus propter fidem, quam habuerunt.
- 6.80Christus loquitur sponse de quadam femina, que a demone iucubo luxuriose horribiliter vexabatur, dicens, quod per confessionem puram et sumpcionem eucharistie et per oraciones seruorum Dei liberabitur.
- 6.81Dantur hic remedia a Christo, per que vnus puer trium annorum, qui vexabatur a dyabolo, sanatus est. Mater eciam eius, que illudebatur a demonio incubo, per virtutem Christi et verborum hic contentorum ab eo liberata est.
- 6.82Christus grauiter reprehendit hic credentes spiritui phitonis predicenti futura, quia hoc operatur dyabolus ex subtilitate nature permissione Dei propter infidelitatem et cupiditatem hominum.
- 6.83Christus predicit, quod deuocio gentilium in futurum plus quam christianorum permaxime augmentabitur et cantabunt omnes 'Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto.'
- 6.84Christus reprehendit onerantes se multis vestibus propter frigus et superbientes de pulchris vestibus sicut pauo de pennis dicens, quod, si plene confiderent in eo, ipse daret eis pulchritudinem et calorem in corpore et anima.
- 6.85Christus dicit sponse, quod, qui scienter detinent male acquisita, non intrabunt in requiem, donec restituantur, exemplo vnius anime, que diu in purgatorio fuerat; qui vero ignoranter, non punientur. Declarat eciam de elemosinis bonorum male acquisitorum, an proficiant largientibus.
- 6.86Qualiter vidit sponsa descendentem ignem de celo in altare et in manu sacerdotis vidit agnum et in agno faciem Christi humanam inflammantem et audiuit exposicionem misterii.
- 6.87Ad ingressum vnius excommunicati in domo senciebat sponsa fetorem horribilem. Que Christus exponens dicit, quod, sicut ille fetor erat periculosus corpori, sic excommunicacio est periculosa anime excommunicati et cum eo participantibus.
- 6.88Sponsa dubitante, quid significaret ille motus sensibilis admirabilis, quem senciebat in corde, quando aliqua ex infusione diuina erant sibi reuelanda, mater Dei declarat ei veritatem misterii, annuncians ei, quod Deus et ipsa volunt per eam mundo indicare voluntatem suam.
- 6.89Christus per Iohannem euangelistam certificat sponsam, quod idem Iohannes composuit Apocalipsim inspiracione Spiritus Sancti et non alius et quod glosa magistri Mathie super Bibliam est ab eodem Spiritu eidem magistro diuinitus ministrata.
- 6.90Dubitante quodam religioso incredulo et disputante de ista gracia videndi celestia sponse diuinitus gratis data Christus reprehendit eum per sponsam de loquacitate et sciencia sua vana, et corripit eum cum infirmitate paralisis.
- 6.91Christus precipit sponse, quod confortet corpus cum cibis moderate, ne ex eius defectu anima impediatur in diuinis.
- 6.92Christus reprehendit cum comminacione quendam monachum, qui coram rege per Vitas patrum asserebat sponsam esse delusam. Et dicit Dominus, quod illi patres delusi fuerunt, qui superbientes de iusticia sua preferebant se aliis, nolentes obedire viris humilibus.
- 6.93Visio notando de quadam domina, quam virgo Maria et Petrus sustentabant, ne caderet. Quorum consilio mutauit vitam et ex gracia speciali diutinam incurrit infirmitatem, in qua purgata migrauit ad celum.
- 6.94Mater Dei reuelat sponse, vbi fuerunt ille anime, quas Christus liberauit de inferno, quando descendit ad inferos, vsque dum ascendit in celum, et eciam vbi remanserunt corpora illorum, qui cum eo in Iherusalem resurrexerunt, quando eorum animas portauit secum in celum, et qualiter in resurreccione prius se ostendit Dominus eidem sue matri quam aliis. Et docet filiam, qualiter resistat temptacionibus.
- 6.95Quidam nobilis princeps et iustus nolebat acceptare vnam magnam dignitatem regiminis regni ex bona intencione. Quem Dei mater per sponsam reprehendit precipiens, quod illam acceptet habendo in ore semper verba veritatis et in manu gladium iusticie sine aliqua accepcione personarum.
- 6.96Dum Rome comburerentur campane ecclesie Sancti Petri, Christus dicit sponse, quod non miretur, quia aliquando elementa ostendunt signa euentuum futurorum. Sic ille campane ostendunt propinquam mortem cuiusdam pontificis, cui graue instat iudicium, nisi cito ad Deum conuertatur.
- 6.97Qualiter Deus vult, quod peccatores moneantur ad confessionem oportune et importune et maxime in fine vite, exemplo vnius, qui LX annis sine confessione vixerat et in fine quasi coacte inductus confessus est et contricione optenta saluatus est.
- 6.98Christus per sponsam comminando reprehendit quandam abbatissam, comparans eam vacce pingui dyaboli, quia proprium habebat et utebatur mollibus et curiosis vestibus cum superbia et epulabatur splendide, prebens sororibus perdicionis exemplum.
- 6.99Videbatur inter moniales vnus Ethiops habitu monachali vestitus. Que Christus exponens dicit, quod ille est demon cupiditatis, qui sub specie caritatis inducebat monachas ad congregandum diuicias, vt de illis facerent aliis largas elemosinas. Que Christus hic grauiter reprehendit et improbat.
- 6.100Christus confirmat sponsam dicens, quod non timeat, quod verba ei diuinitus reuelata in istis libris contenta possint infirmari, licet moliri et calcari et exprimi debeant sicut oleum, vt ex hoc paciencia et honor Dei amplietur.
- 6.101Christus precipit sponse, quod ea, que ab eo audierit in spiritu, scribat et mittat ad gentes, vt cognoscant ingratitudinem suam et pacienciam Dei.
- 6.102Christus monet vnam infirmam, quod sit stabilis in paciencia, quia pro vtilitate sue anime ei dispensatur infirmitas. Et declarat, quod indulgencie ecclesiarum Rome maiores sunt apud Deum et vtiliores animabus, quam homines credunt.
- 6.103Qualiter beatus Nicolaus in Baro ad sepulchrum eius apparuit sponse vnctus oleo, declarans ei de oleo manante de corpore eius et alia de suis virtutibus, dum viuebat, et de largiflua bonitate Dei ad suos electos.
- 6.104Qualiter beata Anna apparuit sponse et docet eam vnam oracionem specialem ad reuerenciam eius ad impetrandum prolem a Deo mulieribus coniugatis.
- 6.105Mater Dei confortat sponsam ad visitandum sanctuaria Rome dicens, quod maiores sunt ibi indulgencie, quam homines credunt. Quas sancti impetrauerunt suis precibus et proprio sanguine.
- 6.106Quidam simulans se mundum reliquisse et velle seruire Deo consuluit sponsam, in quo statu Deo seruiret. Cui Christus dicit, quod iste nondum transiuit Iordanem, idest nondum contempsit mundum perfecte et voluntatem suam, et ideo non audiet responsum secrete voluntatis Dei.
- 6.107Christus dicit sponse, quod, sicut aquila ab alto custodit filios et succurrit eis in necessitate et periculo, sic ipse suis amicis in necessitatibus corporis et anime. Precipit eciam sponse, quod visitet corpus sancti Andree. Quem laudat Dominus hic, et visitantibus illum promittit misericordiam et graciam.
- 6.108Orante sponsa in Roma ad sepulchrum beati Stephani apparuit ipse narrans ei aliqua de vita et virtutibus suis et de passione sua. Et offert se impetrare pro ea graciam a Deo predicendo sibi, quod adhuc ibit in Iherusalem.
- 6.109Mater Dei reprehendit quendam spiritualem dicens, quod non confidat de aliqua virtute sua et caueat a multiloquio et risorio et a leuitate morum; item quod accepcius est Deo, quod homo iuste viuat in mundo de suo labore quam in heremo vel religione sine caritate Dei.
- 6.110Audiuit sponsa Christi in spiritu, quid significant septem tonitrua et quare Iohanni preceptum fuit, vt tantum ea signaret et non scriberet et quod multis viuentibus, qui tunc erant, tonitrua venirent in Ecclesiam, vt multi optarent mori.
- 6.111Quod obediencia prefertur castitati et introducit ad gloriam.
- 6.112Maria certificat sponsam de prepucio Christi, quod diligenter seruabat et seruandum Iohanni euangeliste tradidit cum sanguine Christi, qui remansit in vulneribus Christi.
- 6.113Quomodo vidit statum fratrum Aluastra, et sicut sponse ostensum est, ita euenit.
- 6.114Spiritus Sanctus dixit sponse negligenti absolucionem accipere pro peccatis, quod peccatum veniale fit mortale per contemptum.
- 6.115Voluntas bona sufficit penitenti, dum copiam confessoris non habuerit. Hec latroni profuit in cruce et celum aperuit. Voluntas vero mala infernum fecit; Lucifer mala voluntate factus est malus.
- 6.116Simplicitas vix scientis Pater noster plus placet Deo quam prudencia superborum, et docta insipiencia per dileccionem seruat mandata, consilia, euangelica iura omnia et leges.
- 6.117Gloriosa virgo Maria inuocata eciam a vilissimis peccatoribus ministrat adiutorium, vt ostenditur in anima cuiusdam peccatoris participante de mensa pietatis eiusdem virginis.
- 6.118Filius Dei consulit cuidam domine, scilicet filie beate Birgitte Katerine, volenti redire ad patriam, quod cum ea remaneat. Nam maritus eius in breui erat moriturus. Illam vero Christus vult ducere et reducere, quomodo sibi placet.
- 6.119Communis status coniugii Deo placet, viduitas inuenit graciam sed virginitas perfectissima est.
- 6.120Caritas comparatur arbori, de qua omnes virtutes procedunt, inter quas obediencia primatum tenet.
- 6.121Christus ostendit obedienciam esse virtutem, qua omnia imperfecta perficientur, et sine ea indiscrecio in conceptibus mentis oritur et sequuntur deuocionis diminucio et tribulacio frequenter mentis et corporis.
- 6.122Christus ostendit, quod exemplo suo amici Dei moderare debent gestus suos, ne labor oracionum fiat minor ad coronam.
7
Liber VII (Peregrinatio)
Liber VII
- 7.0Prologus
- 7.1Reuelacio, quam habuit domina Birgitta in Roma post annum iubilei, in qua virgo Maria prenunciat ei, quod itura esset in Iherusalem et Bethleem, quando placuerit Deo, promittens ei tunc sibi ostendere modum, quo ipsa peperit filium suum benedictum.
- 7.2In Roma habuit domina Birgitta istam reuelacionem, que loquitur de illo glorioso gladio doloris, qui animam beate virginis Marie pertransiuit, quem sibi iustus Symeon prenunciauit in templo.
- 7.3Reuelacio, quam beatus Franciscus ostendit domine Birgitte, in qua inuitauit eam ad cameram suam ad comedendum et bibendum, declarans ei spiritualiter, quod camera fuit obediencia, cibus eius fuit conuertere animas ad Deum, potus autem erat, quando conuersos videbat totis viribus Deum diligere et oracioni aliisque virtutibus cum feruore vacare.
- 7.4Hanc reuelacionem habuit domina Birgitta in ciuitate Ortone regni Neapolis. Cui Christus loquens certificat eam, quod ibi sunt reliquie corporis sancti Thome apostoli in altari, in quibus reliquiis et aliorum sanctorum suorum ipse delectatur suauissime, reputans eas suum preciosum thesaurum in terra, promittens magnum meritum et premium eas venerantibus cum deuocione debita.
- 7.5Domina Birgitta habuit istam reuelacionem in Neapoli ad requisicionem domini Elziarii filii comitisse de Ariano, qui iuuenis tunc et scolaris bone indolis erat. Et tunc ipse rogauit dominam Birgittam, quod oraret Deum pro eo. Ipsa vero in oracione existente apparuit virgo Maria ei, que dedit ei istam reuelacionem, per quam informat eum de modis tenendis in vita sua, valde pulchre dicens, quod racio debet esse hostiarius et custos anime ad expellendum omnes temptaciones et resistendum eis viriliter, ne intrent domum interiorem hominis.
- 7.6Anno Domini MCCCLXXI. in mense Maii in die beati Vrbani pape et martiris, cum domina Birgitta resideret in Roma per multos annos, postquam reuersa est de peregrinacionibus, que sunt in regno Neapolis, et staret in oracione die et mense, quo supra, Christus apparuit ei dicens, quod pararet se ad peregrinandum in Iherusalem et ad visitandum Sanctum Sepulchrum.
- 7.7In Roma, antequam domina Birgitta iret vltra mare, quidam frater minor deuotus consuluit dictam dominam super aliquibus dubiis sue consciencie. Cui domine oranti virgo Maria apparuit, respondens ei ad illa dubia plenarie, et insuper dicit, quod quantumcumque papa et presbiteri sint peccatores, dum tamen non sint heretici, quod ille habet claues Ecclesie et veram potestatem ligandi et soluendi et isti plene conficiunt et pertractant benedictum sacramentum corporis Christi in altari, quamuis sint indigni celesti gloria.
- 7.8Postquam supradictus frater habuit a domina Birgitta supra proximam reuelacionem, rogauit eam, quod Deum oraret super materia de proprio Christi et de auctoritate summi pontificis et sacerdotum celebrancium. Cui domine oranti apparuit virgo Maria respondens ad omnia, vt sequitur.
- 7.9Qualiter Christus loquens domine Birgitte in oracione existenti precipit ei, quod iam vadat in Iherusalem, promittens ei fortitudinem corporalem et necessarias expensas.
- 7.10Virgo Maria loquens domine Birgitte dicit, quod nullo modo est voluntas Dei, quod clerici vxores habeant nec contaminentur vicio carnis, prohibens, quod nullus papa hoc matrimonium clericorum permittat fieri nec statui in ecclesia Dei.
- 7.11Hic est principium cuiusdam reuelacionis, quam domina Birgitta habuit pro domina regina Neapolitana in eadem ciuitate, sed alia, que ibi continentur, non ponuntur hic, quia secreta sunt, que pertinent ad statum et personam dicte domine regine.
- 7.12Reuelacio hec fuit domine Birgitte data diuinitus in Neapoli ad requisicionem domini Bernardi, archiepiscopi Neapolitani, qui eam rogauit, vt super certis dubiis consciencie sue ipsa oraret Deum. Et cum ipsa staret in oracione, Christus apparuit ei respondens ad omnia dubia archiepiscopi, dans eciam doctrinam et modos, quos ipse tenere debeat tam in regimine sue domus quam in regimine subditorum suorum in dyocesi sua.
- 7.13Hec reuelacio facta domine Birgitte incepit in Neapoli statim post mortem domini Karoli militis, filii sui, et continuabatur visio ista per viagium Iherosolimitanum interpolatim, donec accessit ad Iherusalem, et ibi fuit finita in ecclesia Sancti Sepulchri Domini. Et continet in se allegaciones factas in iudicio diuino coram Christo iudice per virginem Mariam et per angelum pro parte anime dicti militis et allegaciones factas contra ipsam animam pro parte dyaboli et sentenciam Christi iudicis pro liberacione eius.
- 7.14Hanc reuelacionem habuit domina Birgitta in sancta ciuitate Iherusalem prima vice, qua fuit in ecclesia Sancti Sepulchri. In qua Christus declarat indulgenciam et graciam, quam boni peregrini habent in dicta ecclesia, cum ibi adueniunt cum recta intencione et sancto proposito.
- 7.15Hanc visionem vidit domina Birgitta in Iherusalem in ecclesia Sancti Sepulchri in capella montis Caluarie die Veneris post octauam Ascensionis Domini, vbi vidit rapta in spiritu totam passionem Domini seriose, que hic lacius continetur.
- 7.16Conqueritur Christus sponse de omnibus principibus terre et prelatis ex eo, quod nolunt habere in memoria nec recordari talium dolorum et passionis sue neque volunt considerare illa sacra loca Terre Sancte, et comminatur eos, nisi se emendauerint.
- 7.17Cum domina Birgitta existens in Iherusalem dubitaret, vtrum melius esset, quod ipsa hospitaretur in monasterio fratrum minorum montis Syon vel vtrum in hospitali peregrinorum in Iherusalem, et tunc in oracione apparuit ei virgo Maria dicens ei, quod in hospitali propter bonum exemplum aliorum.
- 7.18Domina Birgitta rogata in regno Cypri a domina Elionor, regina dicti regni, quod ipsa rogaret Deum pro filio suo rege et pro illo regno, transiuit tunc in Iherusalem et ibi quadam die illa existente in oracione Christus apparuit ei et dixit ei ista consilia, que deberet scribere dicto regi et patruo suo, principi Antiochie. Et precepit ei, quod scriberet ea illis quasi a se et non ex parte Christi.
- 7.19Reuelacio facta domine Birgitte in sancta ciuitate Iherusalem super regno Cypri et eius reformacione, quam transmisit ipsa domino regi et principi Antiochie, quod publicarent eam toti regno. Et quia princeps predictus non prebebat fidem perfecte isti reuelacioni, ideo dicta domina in reuersione sua de Iherusalem publicauit eam in ciuitate Famaguste octauo die Octobris in presencia dicti domini regis et regine et dicti principis et tocius regalis consilii.
- 7.20In regno Cypri quidam frater minor rogauit dictam dominam, quod ipsa consuleret ei, quid deberet facere super aliquibus dubiis consciencie sue, specialiter super obseruancia regule ordinis sui. Que quidem domina cum staret quadam die orando in sancta ciuitate Iherusalem pro fratre supradicto, Christus apparuit ei et alloquebatur eam, dicens multa de ordine minorum, et in fine comminatur omnes religiosos proprietarios eterna morte.
- 7.21Visio, quam habuit domina Birgitta in Bethleem, vbi virgo Maria ostendit ei totum modum sui partus, qualiter ipsa peperit gloriosum filium suum, sicut ipsa virgo promiserat eidem domine Birgitte in Roma, antequam iret ad Bethleem per XV annos, vt patet in primo capitulo istius libri vltimi.
- 7.22Reuelacio in Bethleem ad presepe Domini super eadem materia, qua supra.
- 7.23Fuit ad presepe Domini hec reuelacio facta eidem domine in Bethleem, qualiter pastores venerunt ad presepe ad adorandum Christum natum.
- 7.24Hanc reuelacionem habuit in Bethleem in capella, vbi Christus natus est. In qua virgo Maria narrat ei, qualiter tres magi reges adorauerunt Christum filium eius.
- 7.25Mater Dei loquens domine Birgitte narrat aliqua ei de humilitate sua et filii sui dicens, quod sicut humiles fuerunt filius suus et ipsa, dum erant in mundo, ita et nunc humiles sunt, licet sint in celo.
- 7.26Cum domina Birgitta vellet de Iherusalem iam redire ad Romam, iuit in die natiuitatis virginis Marie ad visitandum sepulchrum eius et alia sanctuaria, que sunt ibi prope ciuitatem Iherusalem. Cui oranti ad dictum sepulchrum apparuit eadem virgo, certificans eam de tempore mortis et assumpcionis sue, testificans illud esse proprie sepulchrum suum.
- 7.27Quando domina Birgitta in reuersione de Iherusalem transiuit per ciuitatem Neapolis, requisita per dominam reginam et archiepiscopum dicte ciuitatis orauit Deum pro habitatoribus eiusdem ciuitatis. Et Christus loquens ei redarguit habitatores predictos de pluribus peccatis, ostendens eis modum, quo se reconcilient cum eo peccatores, promittens eis misericordiam, si se reconciliauerint et emendauerint. Comminatur eciam eos cum seueritate iusticie, si se non correxerint et in peccato perseuerauerint. Quam reuelacionem ipsa domina Birgitta publicauit in presencia dicti domini Bernadi archiepiscopi et trium magistrorum in theologia et duorum doctorum in iure canonico et ciuili et aliquorum militum et ciuium dicte ciuitatis.
- 7.28Reuelacio virginis Marie, quam habuit domina Birgitta in ciuitate Neapolis, et dirigit eam domino Bernardo, archiepiscopo Neapolitano. Que reuelacio reprehendit illos, qui non instruunt seruos suos seu sclauos infideles, nouiter conuersos ad fidem, in eadem fide catholica et lege christiana. Redarguit quoque virgo Maria illos dominos, qui male tractant et exasperant vltra modum dictos seruos suos. Comminatur eciam cum magna pena sortilegos et incantatores et diuinatores et eciam tenentes eos et fidem eis adhibentes.
- 7.29Quidam episcopus, qui erat rector Marchie Anconitane pro sancta Romana ecclesia, requisiuit dominam Birgittam super eo, quod stimulabatur a consciencia eo, quod ipse erat absens et nimis remotus a dyocesi sua propter predictum officium marchionatus, in quo ipse residebat, et sic non poterat attendere ad oues sibi commissas in sua dyocesi. Et ideo dubitabat, an magis placeret Deo, quod resideret in officio marchionatus, vel an quod reuerteretur ad regendum oues sibi commissas in sua dyocesi. Et cum domina supradicta sic requisita oraret pro prefato episcopo, tunc Christus apparuit ei dicens sibi verba, que infra continentur.
- 7.30Iudex conqueritur sponse de vniuersis peccatoribus omnium statuum et condicionum, narrans beneficia, que fecit eis, et ingratitudinem eorum. Comminatur quoque eos cum sentencia terribili ire sue, ammonet tamen eos, quod conuertantur ad eum, et suscipiet eos cum misericordia sicut pater.
- 7.31Christus in Roma loquens sponse sue beate Birgitte predicit ei diem et modum mortis sue, ordinans, quid fiat de libris reuelacionum. Dicit eciam, quod multi erunt in mundo, qui illas recipient cum deuocione, quando ei placuerit, qui optinebunt graciam eius. Disponit eciam Dominus de corpore sponse sue, vbi debeat sepeliri.
8
Liber VIII (Celestis imperatoris ad reges)
Liber VIII
- 8.1Incipit liber celestis imperatoris ad reges reuelatus diuinitus beate Birgitte de regno Swecie. Summus imperator Christus per sponsam loquitur ad reges ostendens se esse verum omnium creatorem et regem in trinitate et vnitate regnantem. Et dicit qualiter mundum ordinauit regendum duplici potestate, videlicet ecclesiastica et laycali que in apostolis Petro et Paulo principaliter designantur.
- 8.2Summus imperator christus disponit hic primo de regibus quales consiliarios debeant habere et dat eis decem consilia vtilissima et moralia.
- 8.3Summus imperator christus disponit hic quod reges pre ceteris portent honestum habitum et nobiliorem in signum dignitatis et preeminencie. Et dicit quibus diebus et solemnitatibus debeant portare regalem coronam.
- 8.4Summus imperator christus dat hic decem consilia salubria regibus, quibus debeant regere se et regna.
- 8.5Imperator christus consulit regibus, quod aliquando legant exempla sanctorum, quibus corda excitantur ad deum, et dat vni regi duos consiliarios spirituales optimos, vt eis obediat et vt alii reges ad similia prouocentur.
- 8.6Imperator christus docet reges diligere populos subditos tenendo rectos modos regiminis, precipiens eis quod amoueant consuetudines iniustas et prauas.
- 8.7Imperator christus dicit regibus, quod si eum volunt honorare, seruent precepta et verba eius et augeant eis honorem amando animas subditorum, quas ipse redemit suo proprio sanguine.
- 8.8Omnium imperator christus ad ostendendum regibus, quod regine debent eligi deuote et virtuose, ostendit hic exemplo suo, qui elegit inter omnes feminas virtuosiorem omni virtute in matrem ac reginam celorum.
- 8.9Imperator christus loquens sponse de quadam regina nouiter desponsata regi dicit, quod ex illo coniugio non orietur salus regno sed tribulacio quia ipsa de damnato semine ab ecclesia nata est et infra etatem legitimam desponsata.
- 8.10Mater dei monet quandam reginam mundanam moribus, quod conuertat se ad deum, dando de se deo folia, flores et fructum virtutum in loquendo et audiendo bona et amando deum et proximum.
- 8.11Christus reprobat vnum votum continencie coniugalis, quod quidam rex et regina coniuges vouerunt sine consilio et deliberacione matura, ne inde maius malum et detraccio oriatur.
- 8.12Christus docet hic reges, cum quali discrecione debeant reprehendere vxores suas, et monet pulcre vnam reginam deuotam, quod sit humilis et compassiua miseris, plena caritate, prudens et modesta.
- 8.13Christus ostendit sponse cogitaciones suggestionum boni et mali spiritus, que in corde regine supra proximo dicte certabant inter se, et determinat dominus, quid ipsa de illis debeat eligere.
- 8.14Christus dicit sponse de regina supra proximo dicta, quod illa reputat graue dictum consilium dei. Ideo annunciat ei, quod, nisi obedierit cito, vita eius erit breuis, racio reddenda in iudicio grauis et finis dolorosus.
- 8.15Beata agnes exponit sponse vnum currum materialem pomposum, in quo quedam regina superba sedebat, dicens, quod ille est currus superbie cum rotis viciorum, cuius auriga est dyabolus. Et describit alium currum spiritualem cum rotis virtutum, cuius auriga est angelus.
- 8.16Christus prohibet cuidam regi, ne recipiat quendam adulatorem et sagacem in consiliarium, quia cupidus et dolosus est, et comminatur regi, si contrarium faciat.
- 8.17Christus prohibet cuidam regi, ne recipiat amiciciam cuiusdam magni domini alienigene introducendo eum in regno suo, quem comparabat vulpi, quia dolosus et superbus est et depredator est simplicium.
- 8.18Christus dat cuidam regi duos consiliarios optimos habentes diuinam caritatem et zelum iusticie, ostendens per hoc regibus, quod tales consiliarios recipiant et non negligentes et mundum amantes. Et declarat quare amicos suos deus exponit tribulacionibus.
- 8.19Regina celi declarat, quare aliquando cum ipsa loquitur dicit "nos" et quando loquitur christus dicit "ego". Et comminatur grauiter cuidam regi, si non separauerit a se vnum iniquum consiliarium. Et monet regem, quod sit vigilans et sollicitus in dei caritate.
- 8.20Mater dei dicit regibus, quod non recipiant consilia ab hominibus cecis et surdis et mutis et infirmis in anima, sed a sanis spiritu et virtutibus.
- 8.21Quidam nobilis deridebat de deo coram vno rege et christus comminatur eidem regi, nisi illum corripiat. Quia iudici corripienti peccatorem propter deum duplicabitur corona, dissimulanti vero duplicabitur pena.
- 8.22Requisita sponsa a regalibus in regno Cipri, quod oraret deum pro rege et regno, christus apparuit eidem sponse existenti in hierusalem et dat ei notabile documentum, quod scribat regi et patruo suo principi.
- 8.23Reuelacio secunda facta in hierusalem. Et christus precipit per sponsam dicto regi Cipri et principi, quod statim publicarent eam toti regno sine mora, vt se emendarent. Et quia non fecerunt, ideo in proximo destructi sunt per ianuenses terribiliter.
- 8.24Christus innuit hic per exemplum, quod reges humiles et prompti debent esse ad audiendum consilia secreta amicorum dei, eciam si non sint adornati exteriori verbosa eloquencia. Quia sepe illa que apud mundanos videntur iusta reprobata sunt apud deum.
- 8.25Iohannes euangelista dicit sponse, quod reges qui iniustos homines diligunt, iustos deprimunt, excessus corrigendos dissimulant, subditorum bona auferre permittunt, grauamina imponunt et deum opere non honorant, pocius sunt coram deo predones et proditores quam reges. Et dicit modum, qualiter se emendent.
- 8.26Videbat sponsa, qualiter beatus dyonisius orabat matrem dei pro regno francie. Que exaudiens eum orabat filium cum eo humiliter.
- 8.27Mater misericordie orat filium cum beato Dyonisio pro regno francie et anglie et super guerra istorum duorum regum, qui assimilantur duabus bestiis ferocissimis.
- 8.28Christus dicit sponse modum, per quem fiat pax inter reges francie et anglie. Quod si reges non obedierint, grauissime punientur.
- 8.29Regina celi dicit per sponsam cuidam principi suo deuoto, quod principes iusti et boni, quando a regibus vocantur ad regimen rei publice, debent omnino acceptare illud onus regendi propter honorem dei et vtilitatem multorum.
- 8.30Christus dicit hic, quod reges debent conari cum consilio spiritualium et sapientum virorum iustorum, quod reparentur spiritualiter muri hierusalem, idest ecclesie, quod reformentur omnes status laycorum et clericorum et religionum in pristinum et antiquum statum obediencie et obseruancie mandatorum dei et ecclesie.
- 8.31Videbat sponsa in visione cadere solem et lunam in abyssum amisso splendore solito. Que significant quendam regem et reginam mutantes bonos mores in malum, propter quod rex amisso regno captiuus mortuus est.
- 8.32Christus docet hic reges nouum et deuotum modum et formam creandi milites cuiusdam noue milicie ad impugnacionem infidelium et defensionem sancte fidei et ecclesie.
- 8.33Verba christi ad sponsam de occursu demonum ad animam militis, qui apostatauerat a vera milicia virtuosa et sancta et militabat mundo et viciis. Et de eius terribili iudicio damnacionis.
- 8.34Christus imperator ad preces iohannis baptiste et virginis marie concedit quod armetur vnus miles eorum deuotus spiritualiter, quem ipsi petrus et paulus apostoli armant splendide preciosis armis spiritualibus virtutum hic contentis; notabile documentum pro militibus.
- 8.35Christus narrat beneficia, que fecit et facit militibus, et conqueritur de ipsorum ingratitudine. Et docet reges vnam nouam formam sibi gratam procreandi milites ad defensionem et ampliacionem fidei et sancte ecclesie.
- 8.36Christus verus imperator et rex benigne et humiliter vt pater et frater et dominus monet milites, quod reuertantur ad eum, narrando penas quas passus est pro eis et promittendo illis in stipendium, si reuertantur vere, premia gloriosa celestia.
- 8.37Christus ostendit hic quam gloriose boni et iusti milites recipiuntur ad celestem gloriam per exemplum vnius anime boni militis defuncti, cui occurrebant angeli cum iubilo et tota trinitas cum gaudio mirifico.
- 8.38Christus precipit regibus, quod extirpent de regno phitones, sortilegos et diuinatores, qui arte dyabolica decipiunt animas et homagiant se dyabolo propter lucra temporalia.
- 8.39Christus dicit hic regibus, quod, qui volunt passagium facere et guerram contra paganos, debent hoc facere intencione recta, scilicet propter caritatem dei et animarum salutem, corrigendo se prius et reformando regnum suum.
- 8.40Christus dicit, quod reges procedere volentes contra infideles primo ammoneant eos, quod conuertantur cum benignitate et pace. Quod si rennuerint infideles, tunc zelus et manus sunt exercendi contra eos.
- 8.41Collocucio inter deum et sponsam de rege et iure hereditario regis in regno, et vtrum rex possit aliqua alienare pertinencia ad coronam; et que et qualiter possit alienata repetere et rehabare.
- 8.42Christus per exemplum conqueritur grauiter de christianis, et ideo conuertens se ad infideles et paganos precipit amicis et seruis suis, quod vadant ad conuertendum eos cum caritate beniuola et verbis dulcibus hic contentis.
- 8.43Christus instruit reges, quod, quando vadunt contra paganos, habeant duo vexilla, scilicet passionis et iusticie dei, et quod deferant secum clericos et religiosos diuersorum ordinum, litteratos et virtuosos et deuotos.
- 8.44Christus reprehendit quendam regem, quia cum immoderata multitudine gencium ibat contra infideles, non habita prius matura prouidencia futurorum eueniencium. Et post reprehendit illos, qui victorias preliorum attribuunt sibi et non deo.
- 8.45Mater dei consulit regi eunti contra paganos, quod habeat numerum gencium prefinitum et quod non confidat de promissionibus diuinitus sibi factis, si ipse non seruauerit que promiserat deo.
- 8.46Virgo maria precipit per sponsam cuidam episcopo eunti cum rege ad guerram contra infideles, quod quando aliqua patria infidelium acquisita fuerit, instituat statim ecclesiam cathedralem, vbi christiani spiritualiter consolentur.
- 8.47Mater dei narrat quomodo ipsa est vas repletum et replens gracia et reprehendit quendam ingratum regem Swecie, qui nolens in guerra sua obedire consiliis dei et spiritualium virorum contra dei voluntatem retrocessit de guerra infidelium consilio mundanorum hominum cum confusione sua et regni dispendio.
- 8.48Mater dei declarat sponse, quare verba dei ita obscure proferuntur, quod diuersimode interpretari possunt et quandoque aliter a deo et aliter ab hominibus intelliguntur. Et qualiter tota trinitas ostendit se sponse mirabiliter sub forma pulpiti et libri aurei et trium radiorum trium colorum, declarans visionem sponse notabiliter de proprietate et essencia trinitatis et libri vite. Et qualiter videbat sponsa ante diuinum tribunal iudicis iudicium mirabile trium animarum regum, quorum vnus erat viuens et alter ad infernum, tercius vero ad purgatorium damnabantur. Et sunt hic multa notabilia de laudabili iusticia et misericordia dei.
- 8.49Christus declarat sponse, quare deus plagauit populum israhel in deserto et non in egypto, et de probacione moysi. Et reprehendit quendam regem cum comminacione, quia non compaciebatur subditis et regebatur per malos consiliarios, nec confidat in hoc, quod antea vocauerat eum amicum.
- 8.50Christi verba reuelata sponse pro imperatore almanie, quod ipse conetur reformare in ecclesia dei quatuor sorores, idest quatuor virtutes, que expulse sunt de sedibus suis et quod deponantur et extirpentur quatuor vicia contraria, que prochdolor in ecclesia dominantur.
- 8.51Imperator christus scribit imperatori Almanie, notificans ei qualiter ipse ore proprio multa locutus est cum sponsa, que in libro celesti scripta sunt. Et precipit ei, quod videat et perscrutetur ea et conetur cum summo pontifice ad confirmacionem regule, quam ipse dictauit sponse.
- 8.52Christus consulit cuidam regi, qui inobediens fuerat consiliis virginis marie, quod vadat ad papam et petat ab eo absolucionem de certis grauibus peccatis suis hic contentis, non occultando peccata nec excusando, sed humiliando se toto corde, quia summa peccata per summum pontificem sunt absoluenda.
- 8.53Christus consulit per sponsam supra proximo regi, quod vadat ad papam non cum pompa et magna familia largiendo dona sua prodigaliter, vt laudetur in terris, sed quod vadat humiliter et sapienter habendo familiam necessariam, honestam et deuotam.
- 8.54Christus per sponsam monet reges, quod exonerent se a peccatis et exemplo angeli, qui precinctus ad viam apparuit tobie, precingat se zona, idest continencia verborum et operum bonorum, antequam exeant de mundo, et quod portent vestes non detruncatas sed honestas et gestus moderatos.
- 8.55Christus consolatur sponsam et dicit ei, quod non sileat verba dei sibi reuelata, eciam si ex hoc improbetur, nec ea loquatur propter laudes hominum, quia quibus diuina consilia dantur, si eis obedierint, obtinebunt misericordiam promissam. Si vero contempserint, incurrant iusticiam.
- 8.56Deus pater declarat sponse et ostendit ei seriose processum terribilem diuini iudicii factum contra quendam ingratum regem adhuc viuentem et inobedientem diuinis consiliis. Et qualiter sponsa videbat agnum et in eo faciem humanam in altari diuine maiestatis in celo, et in eodem instanti videbat eam in manu presbiteri celebrantis in mundo. Et qualiter famuli et subditi regum afflicti existentes in mundo et in inferno et in purgatorio conquerebantur deo grauiter de eisdem regibus et principibus suis. Et omnes sancti petebant super eos iusticiam.
- 8.57Mater dei dicit sponse, quod propter tria peccata plaga dei venit super regnum, et ideo deus propter alia tria bona placari potest.Primo quod gentes assumant humilitatem veram et honestatem in habitu; secundo per certas elemosinas, tercio processiones et missas hic contentas.
- 8.58Celestis imperator christus pro tribunali sedens arguit grauiter reges et principes terre et omnes status de ingratitudine ipsorum cum comminacione terribilis sentencie ire sue. Admonet tamen eos, quod conuertantur, et recipiet eos cum misericordia sicut pater.
- 8.59Item de quodam rege indigno et eius iudicio.
- 8.60Item de VI regibus iniquis etc.
- 8.61Rex quidam monebatur ad corrigendum se; alias priuaretur regno.