SR
← Speculum caritatis (The Mirror of Charity)/Sub Rosa translation · Modern Readable

Speculum caritatis (The Mirror of Charity)

Speculum caritatis

Aelred of Rievaulx·c. 1142–1143·from the Latin

A full modern English translation of the work — three books, 102 chapters — translated sentence by sentence from the Latin, with scripture echoes traced and brief notes on the harder turns of phrase. Choose a chapter to begin reading.

102 chapters2,522 sentences513 scripture echoes
Devotional manualContemplatio — The Ascent
1

Speculum caritatis — Liber I

  1. 1.0Epistola Gervasii Parchorensis abbatis ad Aelredum
  2. 1.1Quod nihil dignius quam ut Creator a sua ametur creatura.
  3. 1.2De natura, specie, usu quae omnibus creaturis communiter collata sunt.
  4. 1.3Quod homo ad imaginem sui Creatoris conditus, et beatitudinis capax sit.
  5. 1.4Quod amore, in quo plenius ipsius erat beatitudinis gustus, a Deo recesserit homo; et sic miser effectus ei in se imaginem corruperit, nec tamen aboleverit.
  6. 1.5Quod post Salvatoris adventum Dei in homine renovetur imago: et quod non hic sed in futuro speranda sit ipsius renovationis perfectio.
  7. 1.6Disputatio contra insipientem, qui dixit in corde suo: Non est Deus (Psal. xiii).
  8. 1.7Quod mentis affectu homo a Deo recesserit.
  9. 1.8Quod ex charitatis affectu homo in Dei imaginem reformetur.
  10. 1.9Quod amor noster adversum se ex charitate et cupiditate contrario appetitu dividatur.
  11. 1.10Quod liberum arbitrium in anima locum medium teneat: nec tamen ad bonum et malum aeque sufficiat.
  12. 1.11Quod gratia liberum non tollat arbitrium.
  13. 1.12Quod nec salvatis nec damnatis liberum arbitrium auferatur, et quod gratia non nisi in libero arbitrio operetur.
  14. 1.13Ratio, cur non ad bonum et ad malum liberum arbitrium aeque sufficiat.
  15. 1.14Quid sit inter gratiam, quam primi homines in paradiso, et illam quam habent praedestinati in mundo, et quod juste imputetur homini mala voluntas, licet ad bonam obtinendam liberi arbitrii non sufficiat facultas.
  16. 1.15Quod justissima sit etiam parvulorum damnatio.
  17. 1.16Quod charitati nihil desit perfectionis.
  18. 1.17De spirituali circumcisione, quae in charitate continetur.
  19. 1.18Quod verum Sabbatum ac spirituale in charitate.
  20. 1.19Quantum dies septimus ceteris praeferatur; et quod in eo Dei charitas commendetur.
  21. 1.20Cur senarius numerus in Dei opere, septenarius in ejus requie commendetur.
  22. 1.21Quod in omnibus creaturis quoddam vestigium divinae charitatis appareat: et ideo quasi ad Sabbatum, id est ad requiem, omnia tendant.
  23. 1.22Quod rationalis creatura nonnisi in beatitudinis adeptione quiescit, et quare cum beatitudinem optet, viam tamen qua eam obtineat, mira infelicitate relinquat.
  24. 1.23De praerogativa rationalis creaturae: et quod requies, quam naturaliter appetit, nec in salute corporis, nec in mundi hujus sit quaerenda divitiis.
  25. 1.24Quid sit inter divites electos et reprobos.
  26. 1.25Quod nec in mundiali amicitia requies sit quaerenda.
  27. 1.26Quod nec in corporis voluptate, nec mundi potentia requies inveniatur.
  28. 1.27Quod charitas sit illud jugum suave, sub quo vera requies, quasi verum Sabbatum invenitur.
  29. 1.28Exemplum de seipso, et sua conversione.
  30. 1.29Quantum errent, qui de Dominici jugi asperitate causantur, cum, quidquid laboris sentitur, ex reliquiis sit cupiditatis; quidquid requiei, ex infusione charitatis.
  31. 1.30Quod hi, qui de Dominici oneris gravitate queruntur, mundi potius onere comprimuntur.
  32. 1.31Quanta sit in charitate perfectio, et quid a ceteris virtutibus distet.
  33. 1.32Quomodo opera sex dierum ceteris aptentur virtutibus; septimi vero diei requies charitati assignetur.
  34. 1.33Quod in hac vita ceterae virtutes charitati famulentur; et post istam vitam in charitatis plenitudinem transeundae sint.
  35. 1.34Interveniente morte amici, triplicis concupiscentiae consideratio differtur, et in ejus epitaphium primus hic liber terminatur.
2

Speculum caritatis — Liber II

  1. 2.1Quid in primo libro proposuerit considerandum: et quod manifeste vitiosi ab hac sint consideratione removendi.
  2. 2.2Quod labor exterior pro interioris qualitate formetur, et ab illo aliquando minuatur.
  3. 2.3Quod omnia accidentia charitas sua temperet tranquillitate, cupiditas omnia sua corrumpat perversitate.
  4. 2.4Quod a triplici concupiscentia omnis labor interior oriatur.
  5. 2.5De eorum sententia, qui exteriores labores charitati et interiori dulcedini dicunt esse contrarios.
  6. 2.6Apostolica et prophetica auctoritate praemissa sententia confutatur.
  7. 2.7Quaestio, cur quidam ampliori dulcedine in remissiore vita, quam in arctiori, compungantur.
  8. 2.8Quod triplex sit causa spiritualis visitationis.
  9. 2.9Quod primum genus compunctionis, sicut aliae quaedam gratiae, et reprobis ad judicium, et electis proveniat ad profectum.
  10. 2.10De duplici ratione secundae visitationis, et quod de ista ad tertiam, quae caeteris excellentior est, transitur.
  11. 2.11Quid in singulis his visitationibus Deus operetur.
  12. 2.12Quod in prima visitatione specialiter timor, in secunda consolatio, in tertia sit dilectio.
  13. 2.13Quis sit fructus in singulis, et quare quidam secundae visitationis consolatione priventur.
  14. 2.14Proponuntur quaedam divina testimonia, secundum quae statum suum quisque metiatur.
  15. 2.15Quibus modis ad spirituales consolationes transitur.
  16. 2.16Quod non sit deserendum ab aliquo arctioris vitae propositum, quamvis illum dulcem non experiatur affectum.
  17. 2.17Interrogationes cujusdam novitii, et suae responsiones inseruntur.
  18. 2.18In quibus amorem Dei stare credendum sit.
  19. 2.19Quis sit diversarum compunctionum fructus, novitio interroganti exponitur.
  20. 2.20Novitius ille unde Deum se magis amasse probat, inde minus amasse convincitur: et quibus lacrymarum profusio proficiat ostenditur.
  21. 2.21Quod ex his quae inserta sunt, quid charitas, quid cupiditas in proficiente operetur, possit adverti.
  22. 2.22Quanta sit in voluptatum contemptu victoriaque jucunditas.
  23. 2.23De vana aurium voluptate.
  24. 2.24De concupiscentia oculorum in curiositate sita, quae ad viam perfectiorem conversos affligit.
  25. 2.25De superbia vitae, ac primo de vanitate.
  26. 2.26De dominandi libidine.
3

Speculum caritatis — Liber III

  1. 3.1Lex de Sabbatorum distinctione proponitur
  2. 3.2Quod in dilectione triplici, istorum Sabbatorum sit quaerenda distinctio : et quae sit in triplicis dilectionis distinctione complexio
  3. 3.3Quomodo Sabbatum spirituale in sui dilectione sentiatur
  4. 3.4Quale Sabbatum ex fraterna dilectione capiatur, et quomodo sex anni, qui praecedunt septimum, charitati coaptentur
  5. 3.5Quomodo utraque haec dilectio Dei dilectione servetur
  6. 3.6Quomodo perfectum Sabbatum in Dei dilectione reperitur, et quomodo quinquagesimus annus huic dilectioni comparetur
  7. 3.7Quid sit amor, quid charitas, quid cupiditas
  8. 3.8Quomodo in electione, in motu, in fructu, amoris rectus usus constet, sive perversus
  9. 3.9Quid nos oporteat ad fruendum eligere
  10. 3.10Quod ad actum et desiderium amor noster moveatur, et quod aliquando affectu, aliquando ratione ad haec duo moveatur
  11. 3.11Quid sit affectus, et quot sint affectus declaratur, et quod spiritalis affectus multipliciter accipiatur, ostenditur
  12. 3.12De affectu rationali et irrationali
  13. 3.13De affectu officiali
  14. 3.14De affectu naturali
  15. 3.15De affectu carnali duplici
  16. 3.16Quid de his affectibus sentiendum sit
  17. 3.17Quomodo mens ad Dei et proximi dilectionem ratione moveatur
  18. 3.18Distinctio gemini amoris, inter quos animus fluctuat proficientis
  19. 3.19Quid sit quod homo benevolus ac suavis, quamvis minus perfectus, majore quam austerus et perfectior et dulciori diligatur affectu, gemina comparatione probatur, et quomodo utriusque amor non sit periculosus ostenditur
  20. 3.20Quod tres sint amores, ex affectu, ex ratione, ex utroque
  21. 3.21Recapitulatio eorum quae dicta sunt, et quomodo vera Dei cognoscatur dilectio
  22. 3.22In proximi dilectione quae consideratio habenda
  23. 3.23Qui affectus admittendi non sunt, et quantum spiritualis, qui ex Deo est, sit sequendus affectus
  24. 3.24De rationali affectu in quantum et ipse sequendus sit
  25. 3.25Officialis affectus in quo cavendus sit, in quo admittendus
  26. 3.26De affectu naturali; et quid sit diligere in Deum, quid propter Deum
  27. 3.27De affectu carnali, quod nec omnino respuendus, nec plene sit admittendus
  28. 3.28Quod affectum non solum origo, sed etiam processus et finis scrutetur, et quod affectus transeat in affectum, exemplis ostenditur
  29. 3.29Diversos affectus saepe in eadem mente luctari; et quis ei praeponendus sit
  30. 3.30In affectibus quae sit quaerenda utilitas
  31. 3.31Quibus actibus nos oporteat ad Deum tendere, quibus nobis, proximisque consulere
  32. 3.32De modo humanae vitae tractare incipiens, quae sit in naturali ordine servanda sobrietas ostendit
  33. 3.33Modus satisfactionis in ordine necessario, purgationisque describitur
  34. 3.34Quis sit ordo voluntarius, et quis in eo servandus sit modus
  35. 3.35Disputatio contra cujusdam epistolam, de monachorum regula et professione
  36. 3.36Item modus in ordine voluntario servandus describitur
  37. 3.37Quid homo sibi, quid proximo debeat, ostenditur, et utrum se proximo, an proximum sibi praeferre debeat, declaratur
  38. 3.38Inter ipsos proximos, quis cui praeponendus sit, distinguitur
  39. 3.39Qui sint quibus in hac vita frui valeamus
  40. 3.40Quomodo invicem frui debeamus
  41. 3.41Epilogus totius operis, et auctoris excusatio sui