Liber I, Pars II — Quod bonarum dispositionum quaedam sunt virtutes, quaedam supra virtutes, quaedam annexae virtutibus, quaedam disponentes ad virtutem. Cap. XXXIV.
Liber I, Pars II — Quod bonarum dispositionum quaedam sunt virtutes, quaedam supra virtutes, quaedam annexae virtutibus, quaedam disponentes ad virtutem. Cap. XXXIV.
It was said above that while, in a broad sense, any good disposition of the mind can be called a virtue, some of these dispositions are more closely related to virtues and assist them in leading to virtue than the virtues themselves. Thus, certain good dispositions should be considered more as superior to virtues than as virtues themselves. But how this would be is not proven, because those things through which all this becomes evident have not yet been declared. However, once these things are seen, it is not difficult to show how they are so. For eubulia, synesis, whether deliberative or judgmental, are virtues, broadly understood as receiving virtue. Hence, the philosopher also states. In the Ethics, he calls these virtues. Receiving virtue, however, as we speak of virtue here, in some way falls short of the reason of virtue. For it is said that, broadly speaking, any good disposition of the mind can be called a kind of virtue. However, some good dispositions are more closely related to virtues than are virtues themselves. But how this is so has not yet been proven, because those things through which all this becomes clear have not yet been declared. However, once the preceding points are seen, it is not difficult to show how these things are so. For eubulia, synesis, or counsel, and judgment are virtues, when virtue is understood broadly. Hence, the Philosopher calls them virtues. However, when we speak of virtue as we are here, they somewhat fall short of the nature of virtue. Therefore, while temperance can be called a virtue when understood broadly, it seems more like a disposition toward virtue than a virtue itself. Therefore, while continence can be called a virtue, broadly accepted as a virtue, it seems more like a disposition toward virtue than a virtue itself. But since continence is stronger than perseverance (taking perseverance as the Philosopher speaks of it), it falls short of the reason of virtue. For this reason, it is not a virtue, but rather a disposition toward virtue, and in some way a condition that follows virtue. Thus, to declare how perseverance is a disposition toward virtue, and how it is a condition that follows virtue, is not a matter of present speculation. However, it suffices for the present to know that when speaking of perseverance, as was said above, and as the Philosopher speaks of it, it is a certain disposition toward virtue. Heroic virtue, which we can call divine, is more above virtue than virtue itself. From this, the Philosopher says. Speaking of this virtue, the Philosopher says that it is not a virtue, but something more honorable than virtue. Since wisdom, justice, and other virtues we've discussed are indeed virtues, the advisory and judicial virtues are attached to them because they support and are linked to wisdom. However, temperance and perseverance are dispositions toward virtue, while heroic virtue stands above virtue. It is rightly said that some of the good dispositions are virtues, some are attached to virtues, some prepare for virtues, and some are above virtues. So that kings and princes can have good dispositions of the mind. It is fitting for them to know these kinds of dispositions.
Read the original Latin
Dicebatur enim supra, quod licet largo modo accipiendo virtutes, omnis bona dispositio mentis possit dici quaedam virtus: attamen bonarum dispositionum quaedam magis sunt annexae, et adminiculantes virtutibus et disponentes ad virtutem; quam sint virtutes. Sic etiam quaedam dispositiones bonae magis debent dici supra virtutes quam virtus. Sed quomodo hoc esset, non probatur: quia nondum declarata erant ea, per quae haec omnia innotescunt. Sed visis praehabitis, ostendere quomodo haec sic se habent, non est difficile. Nam eubulia, et synesis sive consiliativa, et iudicativa, virtutes sunt, accipiendo virtutem large. Unde et Philosophus 6. Ethicorum, eas virtutes appellat. Accipiendo virtutem tamen, ut hic de virtute loquimur, aliquo modo deficiunt a ratione virtutis.
Nam (ut dicitur 2. Ethicorum) ad virtutem pertinet primo scire, deinde eligere, et tertio firme, et immobiliter operari. Quare cum eubilia consilietur, synesis iudicet, prudentia praecipiat firmiter et immobiliter opera fieri secundum consiliata, et iudicata: prudentia, quae immediatius se tenet ex parte operis, est potior, et magis habet rationem virtutis, quam consiliativa, et iudicativa. illae ergo magis sunt adminiculantes et deservientes virtuti, quam sint virtutes. Bene ergo dictum est, quod bonarum dispositionum quaedam sunt adminiculantes, et annexae virtutibus: sed quaedam sunt disponentes ad virtutem, ut perseverantia, et continentia. Continentia enim non proprie est virtus, quia virtuoso delectabile est benefacere: continens enim licet non sequatur passionem, sed rationem. tamen quia non est continens, nisi quia contra passiones se tenet, ratione pugnae quam sentit, non est ei delectabile benefacere. Quandiu ergo aliquis est continens, et quandiu habet passiones fortes, non habet perfectum usum rationis et virtutis: attamen vincendo passiones illas, disponitur ut sit virtuosus.
Quare continentia licet possit dici virtus, large accepta virtute, magis tamen videtur esse dispositio ad virtutem, quam virtus. Sed cum continentia potior sit, quam perseverantia (accipiendo perseverantiam, ut de ea loquitur Philosophus) deficit a ratione virtutis. propter quod non est virtus, sed vel est dispositio ad virtutem, et quomodo est conditio sequens virtutem. Declarare ergo quomodo perseverantia est dispositio ad virtutem, et quomodo est conditio sequens virtutem, non est praesentis speculationis. Sufficit autem ad praesens scire, quod loquendo de perseverantia ut superius dicebatur, et ut de ea loquitur Philosophus, est quaedam dispositio ad virtutem. Virtus autem heroica, quam divinam vocare possumus, magis est supra virtutem, quam sit virtus. Unde Philosophus 7. Ethicorum loquens de hac virtute, ait, quod non est virtus, sed quid honorabilius virtute.
Cum ergo prudentia, iustitia, et alia, de quibus superius tractavimus, sint virtutes: consiliativa, et iudicativa sint annexae virtutibus, quia sunt adminiculantes et annexae prudentiae: continentia vero, et perseverantia sint dispositiones ad virtutem: heroica sit supra virtutem: bene dictum est, quod bonarum dispositionum quaedam sunt virtutes, quaedam annexae virtutibus, quaedam disponentes ad virtutes, quaedam vero sunt supra virtutes. Ut ergo reges, et principes possint bonas dispositiones mentis habere. decet eos haec genera dispositionum cognoscere.
De Regimine Principum (On the Rule of Princes) companion
A prince read his portion daily. So can you.
Chosen Portion delivers a short daily reading from historic works like this one, free on iOS.
Princes were formed by scheduled daily instruction from this manual; Chosen Portion schedules the same kind of daily formation reading for you.
- One daily reading in under 3 minutes, in modern readable English
- Selections from De Regimine Principum and 77 other royal devotional works
- Finish the 10-day course, then keep a daily formation habit without planning it yourself